Nhân viên XNK có cần biết BCQT hải quan không?

Chào Ngân,

Nhân viên XNK phụ trách khai báo nhập nguyên liệu cần biết báo cáo quyết toán (BCQT) hải quan, vì mỗi tờ khai nhập nguyên liệu sản xuất xuất khẩu, gia công là một dòng dữ liệu đầu vào của báo cáo cuối năm. Khai sai mã, đơn vị tính hay loại hình ngay từ tờ khai sẽ khiến BCQT lệch, dù người tổng hợp làm đúng.

Nhiều nhân viên khai báo coi BCQT là phần việc của kế toán hoặc một người khác vào cuối năm. Thực tế, chất lượng BCQT được quyết định từ từng tờ khai trong năm. Bạn không nhất thiết phải là người lập báo cáo, nhưng cần hiểu tờ khai của mình đi vào báo cáo như thế nào. Bài viết dưới đây, Xuất Nhập Khẩu Lê Ánh giải thích mối liên hệ này, các lỗi khai báo thường gây lệch BCQT và cách tự đánh giá năng lực sau khóa học.

1. Tờ Khai Nhập Nguyên Liệu Đi Vào BCQT Như Thế Nào?

BCQT theo năm tài chính gồm mẫu 15/BCQT-NVL/GSQL, 15a/BCQT-SP/GSQL và 16/ĐMTT/GSQL. Tại doanh nghiệp SXXK, các tờ khai bạn đang làm đóng vai trò sau:

Nói cách khác, tổng lượng nguyên vật liệu "nhập trong kỳ" trên mẫu 15 chính là tổng các tờ khai bạn đã truyền trong năm. Nếu một tờ khai khai 10.000 m nhưng thực nhận và hạch toán 1.000 cuộn × 10 m, người làm BCQT phải dò lại từng tờ khai để hiểu lý do.

2. Những Lỗi Khai Báo Thường Làm Lệch BCQT

• Khai sai hoặc không thống nhất mã nguyên vật liệu: Cùng một loại vải nhưng mỗi tờ khai dùng một mã, dẫn tới tồn của mã này âm, mã kia dương.
• Đơn vị tính không khớp danh mục đã đăng ký: Danh mục đăng ký theo mét nhưng tờ khai khai theo kg.
• Chọn sai loại hình: Nguyên liệu dùng cho sản xuất xuất khẩu nhưng khai loại hình nhập kinh doanh (A12) hoặc ngược lại, khiến nguyên liệu không nằm đúng trong phạm vi BCQT.
• Không cập nhật tờ khai sửa, hủy: Tờ khai đã hủy vẫn nằm trong file tổng hợp, hoặc số lượng sau khai bổ sung không được cập nhật.
• Nguyên liệu nhập SXXK nhưng bán nội địa: Không làm thủ tục chuyển mục đích sử dụng, lượng tồn trên báo cáo cao hơn thực tế.

Ví dụ: trong năm, doanh nghiệp nhập 15 tờ khai vải mã NPL-VAI01, nhưng 2 tờ khai do người khác khai dùng mã NPL-VAI-01. Cuối năm, mã NPL-VAI01 thiếu 6.000 m khi đối chiếu số liệu kho, còn mã NPL-VAI-01 lại có 6.000 m không phát sinh xuất. Người tổng hợp mất nhiều thời gian dò tìm, trong khi lỗi gốc nằm ở khâu khai báo.

3. Nhân Viên XNK Cần Biết BCQT Đến Mức Nào?

Tùy vai trò, mức độ hiểu biết cần thiết khác nhau:

Ở vị trí hiện tại, bạn cần tối thiểu mức 1 và nên đạt mức 2. Nếu doanh nghiệp định giao thêm phần tổng hợp báo cáo, hoặc bạn muốn phát triển lên vị trí phụ trách hải quan của nhà máy, mức 3 là mục tiêu tiếp theo.

4. Sau Khóa BCQT, Bạn Làm Được Những Gì?

Khóa BCQT chuyên sâu tại Xuất Nhập Khẩu Lê Ánh gồm 10 buổi online, cam kết đầu ra cụ thể:

• Nắm rõ yêu cầu BCQT để xây dựng và hoàn thiện quy trình quản lý nguyên vật liệu, sản phẩm, định mức của doanh nghiệp.
• Biết cách xây dựng, xử lý và bóc tách dữ liệu từ kho, kế toán, Ecus.
• Xây dựng định mức phục vụ BCQT.
• Hiểu nguyên nhân và một số cách khắc phục lệch BCQT.
• Độc lập truyền BCQT trên Ecus5VNACCS; hiểu quy trình kiểm tra sau thông quan, xử lý phế liệu, phế phẩm.

Yêu cầu hoàn thành khóa: tham gia tối thiểu trên 80% thời lượng và hoàn thành bài thực hành lên mẫu BCQT từ dữ liệu giảng viên cung cấp.

5. Tự Đánh Giá Khả Năng Sau Khóa

Sau khóa, hãy lấy dữ liệu một quý của doanh nghiệp (hoặc dữ liệu bài tập) và tự kiểm tra:

Đạt 4/5 câu, bạn đã đủ năng lực tham gia trực tiếp khâu tổng hợp BCQT cùng người phụ trách. Đạt 5/5 câu và đã thử trên dữ liệu thật, bạn có thể đề xuất đảm nhận phần BCQT. Những nội dung chưa vững, bạn có thể tiếp tục hỏi giảng viên trong giai đoạn hỗ trợ sau khóa.

6. Câu Hỏi Thường Gặp

Doanh nghiệp kinh doanh thương mại có cần làm BCQT không?

Doanh nghiệp chỉ nhập, xuất theo loại hình kinh doanh thông thường không thuộc diện nộp BCQT. BCQT áp dụng cho tổ chức, cá nhân có hoạt động gia công, sản xuất xuất khẩu, bao gồm doanh nghiệp chế xuất.

Nhân viên khai báo có cần học kế toán trước khi học BCQT không?

Nhân viên khai báo không cần học kế toán trước. Khóa BCQT có phần giới thiệu các tài khoản kế toán liên quan và cách đọc dữ liệu kế toán phục vụ báo cáo.

Bao lâu sau khóa học có thể tự lập BCQT?

Tùy mức độ phức tạp của dữ liệu doanh nghiệp. Nếu dữ liệu đã được rà soát định kỳ, nhiều học viên có thể tự lập ngay kỳ quyết toán tiếp theo, có sự hỗ trợ của giảng viên khi vướng mắc.

Xem thêm: Báo cáo quyết toán hải quan là gì?

Xem thêm: Lộ trình học báo cáo quyết toán hải quan chi tiết

Kết luận

Câu trả lời cho nhân viên XNK có cần biết BCQT hải quan không là cần, bởi mỗi tờ khai nhập nguyên liệu là dữ liệu đầu vào của báo cáo cuối năm. Hiểu BCQT giúp bạn khai đúng ngay từ đầu, kiểm soát sai lệch theo tháng và sẵn sàng đảm nhận phần tổng hợp báo cáo khi doanh nghiệp cần.

Nếu doanh nghiệp hoặc bạn cần tự lập và kiểm soát báo cáo quyết toán, có thể tham khảo Khóa học Báo cáo Quyết toán Hải quan tại Xuất Nhập Khẩu Lê Ánh: 10 buổi thực hành từ bóc tách dữ liệu kho, kế toán, Ecus đến lập và truyền mẫu 15, 15a, 16.

Hotline liên hệ tư vấn nghiệp vụ và khóa học: 0904.84.8855

Thực hiện bởi: XUẤT NHẬP KHẨU LÊ ÁNH - TRUNG TÂM ĐÀO TẠO XUẤT NHẬP KHẨU THỰC TẾ HÀNG ĐẦU VIỆT NAM