ODM Là Gì? Phân Biệt Sự Khác Nhau Giữa ODM Và OEM Chi Tiết Nhất

12/05/2026 - 15:40

ODM là mô hình mà các công ty đảm nhận việc thiết kế, xây dựng cấu hình và sản xuất sản phẩm dựa trên ý tưởng hoặc yêu cầu từ phía khách hàng.

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu ngày càng phức tạp, các thuật ngữ như ODM và OEM trở thành kim chỉ nam cho các doanh nghiệp khi lựa chọn mô hình sản xuất. Tuy nhiên, không ít người vẫn còn nhầm lẫn giữa việc "thuê gia công" và "thuê thiết kế".

Vậy thực chất ODM là gì? Tại sao mô hình ODM lại đang trở thành xu hướng thống trị trong ngành công nghệ và thời trang? Bài viết này sẽ phân tích sâu về ODM và giúp bạn phân biệt rạch ròi với OEM để đưa ra chiến lược kinh doanh tối ưu nhất.

>>>> Xem thêm: Danh Sách Các Thương Vụ Việt Nam Tại Nước Ngoài

1. Khái niệm ODM là gì?

ODM tiếng Anh là Original Design Manufacturing - sản xuất thiết kế gốc. Đây là mô hình mà các công ty đảm nhận việc thiết kế, xây dựng cấu hình và sản xuất sản phẩm dựa trên ý tưởng hoặc yêu cầu từ phía khách hàng.

Nói một cách dễ hiểu, khi bạn có một ý tưởng kinh doanh nhưng không có đội ngũ kỹ thuật để vẽ bản vẽ hay dây chuyền sản xuất, bạn sẽ tìm đến một đơn vị ODM. Đơn vị ODM này đã có sẵn "khung" sản phẩm hoặc khả năng tự thiết kế từ đầu. Bạn chỉ cần dán nhãn thương hiệu của mình lên và đưa ra thị trường.

Đặc điểm cốt lõi của mô hình ODM:

Sở hữu trí tuệ: Công ty ODM thường sở hữu các thiết kế hoặc bằng sáng chế của sản phẩm đó.

Tính linh hoạt: Khách hàng có thể yêu cầu thay đổi một vài chi tiết nhỏ (màu sắc, logo, bao bì) trên một thiết kế có sẵn của ODM.

Giải pháp trọn gói: ODM lo liệu từ khâu R&D (Nghiên cứu và Phát triển), lựa chọn nguyên liệu cho đến thành phẩm cuối cùng.

2. OEM là gì? Sự khác biệt căn bản với ODM

Trước khi đi sâu vào so sánh, chúng ta cần hiểu OEM (Original Equipment Manufacturing) là hình thức sản xuất thiết bị gốc. Ở mô hình này, bên thuê (khách hàng) cung cấp bản thiết kế chi tiết, thông số kỹ thuật và bên OEM chỉ đóng vai trò là "xưởng gia công".

Bảng so sánh chi tiết: ODM vs OEM

Tiêu chí	Mô hình OEM (Sản xuất thiết bị gốc)	Mô hình ODM (Sản xuất thiết kế gốc)
Bản thiết kế	Do khách hàng cung cấp hoàn toàn.	Do công ty ODM tự nghiên cứu và thiết kế.
Thế mạnh chính	Năng lực sản xuất, dây chuyền máy móc.	Năng lực sáng tạo, R&D và thiết kế.
Chi phí đầu tư	Khách hàng tốn nhiều chi phí cho R&D từ đầu.	Khách hàng tiết kiệm được chi phí thiết kế ban đầu.
Quyền sở hữu	Khách hàng sở hữu thiết kế độc quyền.	Công ty ODM thường sở hữu bản quyền thiết kế.
Sản phẩm ví dụ	Apple thiết kế iPhone, Foxconn lắp ráp (OEM).	Một hãng điện thoại đặt hàng mẫu thiết kế có sẵn từ Trung Quốc (ODM).

3. Tại sao doanh nghiệp nên lựa chọn mô hình ODM?

Xu hướng sử dụng dịch vụ ODM đang tăng trưởng mạnh mẽ, đặc biệt là tại các trung tâm sản xuất lớn như Trung Quốc, Đài Loan và Việt Nam. Dưới đây là những lý do khiến ODM trở thành lựa chọn hàng đầu:

3.1. Tiết kiệm chi phí nghiên cứu và phát triển (R&D)

Xây dựng một phòng lab hay đội ngũ kỹ sư thiết kế tiêu tốn hàng triệu USD. Với ODM, bạn đang "mua" sự sáng tạo đã có sẵn. Doanh nghiệp không cần đầu tư máy móc hay trả lương cho kỹ sư thiết kế mà vẫn có sản phẩm chất lượng cao.

3.2. Rút ngắn thời gian đưa sản phẩm ra thị trường (Time-to-market)

Trong kinh doanh, ai nhanh chân hơn người đó thắng. Thay vì mất 1-2 năm để nghiên cứu một mẫu mã mới, bạn có thể chọn một mẫu ODM sẵn có và bắt đầu bán hàng chỉ sau vài tháng.

3.3. Tận dụng chuyên môn hóa

Các công ty ODM thường là những chuyên gia trong một lĩnh vực hẹp (ví dụ: chỉ chuyên làm tai nghe Bluetooth hoặc chỉ chuyên làm mỹ phẩm). Họ có sự hiểu biết sâu sắc về vật liệu và công nghệ, giúp sản phẩm đạt độ hoàn thiện cao hơn so với việc một doanh nghiệp tự mò mẫm làm từ đầu.

4. Những rủi ro tiềm ẩn khi hợp tác với đơn vị ODM

Dù có nhiều ưu điểm, nhưng mô hình ODM không phải là "chiếc đũa thần". Doanh nghiệp cần lưu ý các vấn đề sau:
Tính độc quyền thấp: Vì ODM sở hữu thiết kế, họ có thể bán mẫu mã đó cho nhiều đối thủ cạnh tranh của bạn. Kết quả là trên thị trường sẽ xuất hiện nhiều sản phẩm "song sinh" chỉ khác nhau cái logo.

Khó kiểm soát chất lượng gốc: Bạn không phải là người trực tiếp chọn từng linh kiện nhỏ nhất trong bản thiết kế ban đầu, do đó phụ thuộc nhiều vào uy tín của bên ODM.

Tranh chấp sở hữu trí tuệ: Nếu không có hợp đồng chặt chẽ, việc xác định ai sở hữu phần cải tiến (tùy chỉnh thêm) trên sản phẩm ODM rất dễ dẫn đến kiện tụng.

5. Quy trình làm việc với một đối tác ODM chuyên nghiệp

Nếu bạn đang có ý định thuê một đơn vị ODM, hãy tham khảo quy trình 5 bước chuẩn quốc tế sau:

Gửi yêu cầu (Briefing): Khách hàng nêu ý tưởng về phân khúc giá, đối tượng người dùng và các tính năng mong muốn.

Đề xuất thiết kế: Công ty ODM đưa ra các mẫu thiết kế sẵn có trong "thư viện" của họ hoặc phác thảo mẫu mới dựa trên yêu cầu.

Làm mẫu (Prototyping): Sản xuất một lượng nhỏ sản phẩm mẫu để khách hàng kiểm tra tính năng và thẩm mỹ.

Kiểm thử và phê duyệt: Hai bên cùng đánh giá độ bền, tính an toàn và chốt phương án sản xuất hàng loạt.

Sản xuất và giao hàng: Đơn vị ODM tiến hành sản xuất theo đơn đặt hàng (PO) và hỗ trợ các thủ tục xuất nhập khẩu nếu cần.

6. Mối quan hệ giữa OEM, ODM và OBM

Trong ngành nghiệp vụ xuất nhập khẩu, chúng ta thường nghe thêm thuật ngữ OBM (Original Brand Manufacturing).

OEM: Bạn làm thuê theo mẫu người khác.

ODM: Bạn tự thiết kế rồi cho người khác dán nhãn lên bán.

OBM: Bạn làm tất cả từ thiết kế, sản xuất đến tự xây dựng thương hiệu và kênh phân phối của riêng mình.

Đây là lộ trình tiến hóa của các tập đoàn lớn. Nhiều công ty khởi đầu là một xưởng gia công OEM, sau đó tích lũy kinh nghiệm để trở thành đơn vị ODM, và cuối cùng là vươn mình thành một thương hiệu OBM toàn cầu (Ví dụ: Samsung hay LG từng có giai đoạn làm gia công cho các hãng Nhật trước khi tự chủ hoàn toàn).

7. Các từ khóa liên quan đến ODM cần nắm vững

Để tối ưu hóa chiến dịch tìm kiếm nguồn cung ứng, doanh nghiệp nên làm quen với các khái niệm bổ trợ cho ODM:

White Label: Sản phẩm được ODM sản xuất đại trà và bán cho nhiều nhà bán lẻ khác nhau.

Private Label: Sản phẩm ODM được tùy chỉnh riêng biệt cho một thương hiệu duy nhất.

JDM (Joint Design Manufacturing): Mô hình thiết kế chung, trong đó khách hàng và bên sản xuất cùng đóng góp chất xám vào bản vẽ kỹ thuật.

8. Nên chọn OEM hay ODM?

Việc lựa chọn giữa OEM hay ODM phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn lực và chiến lược của bạn:

Hãy chọn OEM nếu bạn có một phát minh độc quyền, nắm giữ bản quyền thiết kế và chỉ cần một cánh tay nối dài để hiện thực hóa sản phẩm với số lượng lớn.

Hãy chọn ODM nếu bạn muốn khởi nghiệp nhanh, tối ưu chi phí vận hành và tập trung nguồn lực vào Marketing/Bán hàng thay vì sản xuất.

Trong kỷ nguyên số, mô hình ODM chính là đòn bẩy giúp các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) có thể đứng chung sân chơi với các ông lớn. Tuy nhiên, hãy luôn tỉnh táo trong việc lựa chọn đối tác ODM uy tín và ký kết các điều khoản bảo mật thông tin chặt chẽ để bảo vệ thương hiệu của mình.

Xuất nhập khẩu Lê Ánh không chỉ là đơn vị đào tạo khóa học xuất nhập khẩu ở Hà Nội và Khóa học xuất nhập khẩu tại TPHCM, Khóa học xuất nhập khẩu online, khóa học logistics thực tế cho người mới bắt đầu, trung tâm tập trung đào tạo chuyên sâu giúp học viên nâng cao chuyên môn ở từng vị trí công việc cụ thể thông qua các khóa học XNK chuyên sâu như:

Khóa học Khai báo Hải quan
Khóa Học Báo cáo Quyết toán Hải quan
Khóa học Chứng nhận Xuất xứ Hàng hóa (Khóa học C/O)
Khóa học Thanh toán Quốc tế
Khóa học Mua hàng Thực chiến
Khóa Học Sale Xuất khẩu- Nghệ thuật Bán hàng Quốc tế
Khóa học Chứng từ Xuất nhập khẩu & Logistics
Khóa học Khởi nghiệp Kinh doanh Xuất nhập khẩu
Khóa học Tra mã HS
Khóa học Sale Logistics
Khóa Học Ôn thi Chứng chỉ CDCS
Khóa học Xuất nhập khẩu Thực tế dành cho Doanh nghiệp (Inhouse)

Hotline: 0904.84.8855

Ngoài các khóa học xnk - logistics chất lượng thì trung tâm Lê Ánh còn cung cấp các khóa học kế toán online - offline, khóa học hành chính nhân sự tại Hà Nội, TPHCM và học online chuyên nghiệp chất lượng tốt nhất hiện nay.

Thực hiện bởi: XUẤT NHẬP KHẨU LÊ ÁNH - TRUNG TÂM ĐÀO TẠO XUẤT NHẬP KHẨU THỰC TẾ SỐ 1 VIỆT NAM

CÂU HỎI THƯỜNG GẶP VỀ ODM

Sự khác biệt lớn nhất giữa OEM và ODM là gì?

Điểm khác biệt cốt lõi nằm ở quyền sở hữu thiết kế và khâu nghiên cứu sản phẩm. Trong mô hình OEM (Sản xuất thiết bị gốc), khách hàng là người nắm giữ bản vẽ kỹ thuật và thuê nhà máy gia công theo đúng thông số đó. Ngược lại, với ODM (Sản xuất thiết kế gốc), nhà sản xuất là đơn vị tự nghiên cứu, thiết kế và sở hữu bản quyền sản phẩm, sau đó khách hàng chỉ việc lựa chọn mẫu có sẵn để dán nhãn thương hiệu.
Thuê sản xuất theo mô hình ODM có bị đụng hàng không?

Có rủi ro này. Vì nhà sản xuất ODM sở hữu thiết kế, họ hoàn toàn có quyền bán mẫu sản phẩm đó cho nhiều đối tác khác nhau. Điều này dẫn đến việc trên thị trường có thể xuất hiện các sản phẩm có hình dáng, tính năng y hệt nhau, chỉ khác biệt về logo và bao bì. Để tránh việc này, doanh nghiệp có thể thỏa thuận ký hợp đồng "Thiết kế độc quyền" với chi phí cao hơn.
Tại sao các doanh nghiệp khởi nghiệp thường chọn mô hình ODM?

Các Startup thường ưu tiên ODM vì hai lý do chính:

Tiết kiệm chi phí: Không cần đầu tư bộ máy R&D (nghiên cứu và phát triển) đắt đỏ hay xây dựng nhà máy sản xuất.

Tốc độ: Có thể đưa sản phẩm ra thị trường ngay lập tức dựa trên các mẫu đã hoàn thiện của nhà sản xuất, giúp nắm bắt thời cơ kinh doanh nhanh chóng.
Chi phí cho ODM thường cao hay thấp hơn OEM?

Thông thường, chi phí đơn giá sản phẩm của ODM có thể cao hơn một chút so với OEM do đã bao gồm phí chất xám và thiết kế tích hợp vào sản phẩm. Tuy nhiên, xét về tổng vốn đầu tư ban đầu, ODM lại rẻ hơn rất nhiều vì doanh nghiệp không phải chi trả hàng tỷ đồng cho việc nghiên cứu mẫu mã, thử nghiệm và chế tạo khuôn mẫu từ đầu.
Doanh nghiệp cần lưu ý gì khi ký hợp đồng với đơn vị ODM?

Khi làm việc với các đối tác ODM, doanh nghiệp cần đặc biệt chú ý đến:

Điều khoản sở hữu trí tuệ: Xác định rõ ai sở hữu bản quyền đối với các phần tùy chỉnh thêm (Customization).

Tiêu chuẩn chất lượng: Phải có bộ tiêu chí kiểm định (QC) rõ ràng để đảm bảo sản phẩm sản xuất hàng loạt đồng nhất với hàng mẫu.

Vận chuyển và Incoterms: Thỏa thuận rõ điều kiện giao hàng (FOB, CIF, FCA...) để phân định trách nhiệm rủi ro trong quá trình vận chuyển đường biển hoặc đường hàng không.