Lưu Ý Khi Nhập Khẩu Hàng Nguy Hiểm: MSDS - IMDG - Giấy Phép
Nhập khẩu hàng nguy hiểm (Dangerous Goods - DG) luôn được ví như "trò chơi mạo hiểm" của các doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Đây là nhóm hàng mang lại lợi nhuận cao nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro pháp lý và an toàn cực lớn. Chỉ một sai sót nhỏ về nhãn mác, bao bì hay thiếu giấy phép, lô hàng của bạn có thể bị giữ tại cảng, bị phạt tiền tỷ, thậm chí bị tiêu hủy.
Vậy làm sao để nhập khẩu hàng nguy hiểm nhưng đảm bảo an toàn, hợp pháp và tối ưu chi phí? Ba từ khóa "sống còn" bạn cần nhớ là: MSDS, IMDG Code và Giấy phép. Bài viết này sẽ giải mã chi tiết những lưu ý khi nhập khẩu hàng nguy hiểm, quy trình và những lưu ý "xương máu" cho doanh nghiệp khi nhập khẩu mặt hàng nỳ.
>>>>> Xem thêm: Văn bản hợp nhất 47/VBHN-BCT Quy Định Nhập Khẩu Thuốc Lá Điếu, Xì Gà
1. Hàng Nguy Hiểm Là Gì?
Hàng nguy hiểm (Dangerous Goods) là các loại hàng hóa có chứa các chất hoặc hợp chất có khả năng gây nguy hại đến sức khỏe, tính mạng con người, môi trường, an toàn và an ninh quốc gia hoặc phương tiện vận chuyển.
Khi nhập khẩu hàng nguy hiểm, hàng hóa không chỉ chịu sự điều chỉnh của Luật Hải quan mà còn bị chi phối chặt chẽ bởi các công ước quốc tế (như IMDG Code cho đường biển, IATA DGR cho đường hàng không) và các Nghị định chuyên ngành tại Việt Nam.
Ví dụ phổ biến:
- Pin Lithium (điện thoại, laptop).
- Hóa chất công nghiệp, dung môi, sơn.
- Nước hoa, bình xịt khí nén.
- Pháo hoa, thuốc nổ.
2. "Bộ Ba Quyền Lực" Trong Hồ Sơ Nhập Khẩu Hàng Nguy Hiểm
Khác với hàng hóa thông thường, hồ sơ nhập khẩu hàng nguy hiểm bắt buộc phải có 3 yếu tố then chốt dưới đây:
2.1. MSDS (Material Safety Data Sheet) – Tấm "Căn Cước Công Dân" Của Hàng Hóa
MSDS (hiện nay thường gọi là SDS) là Bảng chỉ dẫn an toàn hóa chất. Đây là tài liệu quan trọng nhất. Trước khi bạn muốn book tàu hay làm thủ tục hải quan, việc đầu tiên là phải yêu cầu nhà cung cấp (Shipper) gửi MSDS.
Một MSDS chuẩn để nhập khẩu phải thể hiện rõ:
- Thành phần hóa học: Tên chất, nồng độ.
- Đặc tính nguy hiểm: Có dễ cháy không? Có ăn mòn không?
- UN Number: Mã số định danh quốc tế của hàng nguy hiểm (Ví dụ: UN 1263 cho Sơn).
- Class: Loại nhóm nguy hiểm (Ví dụ: Class 3 - Chất lỏng dễ cháy).
- Packing Group: Nhóm đóng gói (I, II, III) thể hiện mức độ nguy hiểm cao hay thấp.
Lưu ý: Hải quan Việt Nam thường yêu cầu bản MSDS tiếng Anh và đôi khi cần cả bản dịch tiếng Việt hoặc Phiếu an toàn hóa chất (đối với hàng hóa chất theo Nghị định 113/2017/NĐ-CP).
2.2. IMDG Code – "Kim chỉ nam" Của Vận Tải Biển
Nếu MSDS cho biết hàng là gì, thì IMDG Code (International Maritime Dangerous Goods Code) cho biết phải chở nó như thế nào.
Khi nhập khẩu hàng nguy hiểm bằng đường biển, hãng tàu sẽ dựa vào IMDG Code để:
- Xếp hàng vào vị trí an toàn trên tàu (trên boong hay dưới hầm).
- Cách ly với các loại hàng khác (ví dụ: Chất dễ cháy không được để gần Chất oxy hóa).
- Quyết định xem có chấp nhận vận chuyển hay không.
2.3. Giấy Phép Nhập Khẩu Hàng Nguy Hiểm
Đây là yếu tố khiến nhiều doanh nghiệp "đau đầu" nhất. Không phải hàng nguy hiểm nào cũng cần giấy phép, nhưng nếu thuộc danh mục quản lý chuyên ngành thì bắt buộc phải có.
Hóa chất, tiền chất thuốc nổ: Cần Giấy phép của Bộ Công Thương.
Vũ khí, vật liệu nổ: Cần Giấy phép của Bộ Quốc Phòng / Bộ Công An.
Chất phóng xạ: Cần Giấy phép của Bộ Khoa học và Công nghệ.
Hóa chất y tế, chế phẩm diệt côn trùng: Cần Giấy phép của Bộ Y Tế.
Lưu ý: Trước khi nhập, hãy tra mã HS Code và đối chiếu với Nghị định 113/2017/NĐ-CP và Nghị định số 82/2022/NĐ-CP của Chính phủ: Sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 113/2017/NĐ-CP (về hóa chất) để biết mình có cần xin giấy phép hay chỉ cần khai báo hóa chất.
3. Phân Loại 9 Nhóm Hàng Nguy Hiểm (Class)
Để xử lý đúng quy trình nhập khẩu hàng nguy hiểm, bạn phải biết hàng của mình thuộc nhóm nào trong 9 nhóm sau:
Nhóm 1 (Class 1): Chất nổ (Thuốc pháo, đạn dược). Nhóm này rất khó nhập, thường dành cho quân đội.
Nhóm 2 (Class 2): Các chất khí (Gas, Bình xịt, Oxy nén).
Nhóm 3 (Class 3): Chất lỏng dễ cháy (Xăng, Dầu, Sơn, Cồn). Đây là nhóm phổ biến nhất.
Nhóm 4 (Class 4): Chất rắn dễ cháy.
Nhóm 5 (Class 5): Chất oxy hóa và peroxit hữu cơ.
Nhóm 6 (Class 6): Chất độc và chất gây nhiễm bệnh.
Nhóm 7 (Class 7): Chất phóng xạ.
Nhóm 8 (Class 8): Chất ăn mòn (Axit, Pin ắc quy ướt).
Nhóm 9 (Class 9): Các chất nguy hiểm khác (Pin Lithium, Đá khô, Động cơ...).
4. Quy Trình Nhập Khẩu Hàng Nguy Hiểm Chi Tiết
Dưới đây là lộ trình 5 bước chuẩn để nhập khẩu một lô hàng DG an toàn:
Bước 1: Kiểm tra MSDS và Xác định mã HS
Nhận MSDS từ người bán. Kiểm tra kỹ mục 14 (Transport Information) để xem UN Number, Class và Packing Group. Xác định mã HS để biết chính sách thuế và giấy phép.
Bước 2: Xin giấy phép (Nếu có)
Nếu hàng thuộc diện phải xin giấy phép, hãy làm việc này TRƯỚC khi hàng lên tàu. Tránh trường hợp hàng về đến cảng mới đi xin, phí lưu kho bãi sẽ "ăn mòn" lợi nhuận của bạn.
Bước 3: Đóng gói và Dán nhãn (Marking & Labeling)
Đây là trách nhiệm của người bán (Shipper), nhưng người mua (Consignee) phải kiểm soát.
Bao bì: Phải là loại chuyên dụng cho hàng nguy hiểm (thùng UN).
Nhãn: Dán nhãn hình thoi thể hiện Class nguy hiểm (Ví dụ: Nhãn ngọn lửa cho Class 3) và số UN.
Lưu ý: Nếu hàng về Việt Nam mà nhãn mác sai hoặc thiếu, Hải quan sẽ phạt rất nặng và yêu cầu tái xuất.
Bước 4: Thuê vận tải (Booking)
Gửi MSDS cho Forwarder/Hãng tàu để check giá và chỗ (Space).
Cước biển: Cước nhập khẩu hàng nguy hiểm luôn cao hơn hàng thường do phụ phí DG Surcharge.
Thời gian: Việc duyệt booking hàng DG mất nhiều thời gian hơn (2-5 ngày), hãy book tàu sớm.
Bước 5: Thông quan và Vận chuyển nội địa
Khi hàng về, doanh nghiệp mở tờ khai hải quan.
Nếu là hóa chất: Phải làm Khai báo hóa chất qua Cổng thông tin một cửa quốc gia.
Vận chuyển về kho: Xe tải chở hàng phải là xe chuyên dụng, tài xế phải có chứng chỉ huấn luyện an toàn hàng nguy hiểm và giấy phép vận chuyển hàng nguy hiểm đường bộ (theo Nghị định 42/2020/NĐ-CP).
5. Những Sai Lầm Cần Tránh Khi Nhập Khẩu Hàng Nguy Hiểm
Dựa trên kinh nghiệm xử lý hàng trăm lô hàng DG, dưới đây là các lỗi thường gặp:
MSDS không khớp thực tế: Thông tin trên MSDS một đằng, nhãn dán trên thùng hàng một nẻo.
-> Hậu quả: Bị hãng tàu từ chối nhận hàng hoặc bị Hải quan phạt.
Không dán nhãn phụ: Hàng nguy hiểm nhập khẩu bắt buộc phải có nhãn phụ tiếng Việt đầy đủ thông tin cảnh báo.
Quên khai báo hóa chất: Với các loại dung môi, hóa chất công nghiệp, nếu quên khai báo trước khi thông quan, bạn sẽ không thể lấy hàng.
Chủ quan với Pin Lithium: Nhiều người nghĩ pin điện thoại là bình thường. Nhưng trong vận tải, nó là Class 9. Nhập khẩu không khai báo DG sẽ bị coi là gian lận.
6. Thắc Mắc Thường Gặp Liên Quan Đến Nhập Khẩu Hàng Nguy Hiểm
Câu 1. MSDS là gì trong nhập khẩu hàng nguy hiểm?
MSDS (Material Safety Data Sheet) là Bảng chỉ dẫn an toàn hóa chất. Nó chứa thông tin về thành phần, tính chất vật lý, hóa học, cách xử lý an toàn và quan trọng nhất là thông tin vận tải (Class, UN Number) để hãng tàu và hải quan xác định phương án xử lý.
Câu 2. Phí nhập khẩu hàng nguy hiểm có cao không?
Có. Ngoài cước biển cao hơn, bạn sẽ phải chịu thêm các khoản phụ phí như: Phí khai báo hàng nguy hiểm (DG Declaration Fee), Phí phụ xăng dầu DG, và chi phí xe tải chuyên dụng nội địa.
Câu 3. Có phải tất cả hàng nguy hiểm đều cần giấy phép nhập khẩu?
Không. Chỉ những hàng hóa thuộc danh mục quản lý chuyên ngành (như tiền chất thuốc nổ, hóa chất bảng, vật liệu nổ...) mới cần giấy phép. Các loại hàng nguy hiểm thông thường (như sơn dân dụng, pin...) thường chỉ cần làm thủ tục khai báo hóa chất hoặc công bố hợp quy.
Câu 4. UN Number là gì?
UN Number là mã số gồm 4 chữ số do Liên Hợp Quốc quy định để định danh cho từng loại hàng nguy hiểm. Ví dụ: UN 3480 là Pin Lithium Ion.
Như vậy, Nhập khẩu hàng nguy hiểm là một quy trình đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối và am hiểu tường tận về MSDS, IMDG Code cũng như các quy định cấp phép.
Đừng vì ham rẻ mà chọn các đơn vị vận chuyển thiếu kinh nghiệm hoặc bỏ qua các bước an toàn. Một bộ hồ sơ chuẩn chỉnh ngay từ đầu sẽ là "lá chắn" bảo vệ doanh nghiệp khỏi các rủi ro pháp lý và chi phí phát sinh.
Hy vọng bài viết này đã cung cấp cho bạn cái nhìn toàn diện và thực tế nhất. Chúc lô hàng của bạn thông quan thuận lợi.
Xuất nhập khẩu Lê Ánh không chỉ là đơn vị đào tạo khóa học xuất nhập khẩu ở Hà Nội và Khóa học xuất nhập khẩu tại TPHCM, Khóa học xuất nhập khẩu online, khóa học logistics thực tế cho người mới bắt đầu, trung tâm tập trung đào tạo chuyên sâu giúp học viên nâng cao chuyên môn ở từng vị trí công việc cụ thể thông qua các khóa học XNK chuyên sâu như:
+ Khóa Học Báo cáo Quyết toán Hải quan
+ Khóa học Chứng nhận Xuất xứ Hàng hóa (Khóa học C/O)
+ Khóa học Mua hàng Thực chiến
+ Khóa Học Sale Xuất khẩu- Nghệ thuật Bán hàng Quốc tế
+ Khóa học Chứng từ Xuất nhập khẩu & Logistics
+ Khóa học Khởi nghiệp Kinh doanh Xuất nhập khẩu
+ Khóa Học Ôn thi Chứng chỉ CDCS
+ Khóa học Xuất nhập khẩu Thực tế dành cho Doanh nghiệp (Inhouse)
Hotline: 0904.84.8855
Ngoài các khóa học xnk - logistics chất lượng thì trung tâm Lê Ánh còn cung cấp các khóa học kế toán online - offline, khóa học hành chính nhân sự tại Hà Nội, TPHCM và học online chuyên nghiệp chất lượng tốt nhất hiện nay.
Thực hiện bởi: XUẤT NHẬP KHẨU LÊ ÁNH - TRUNG TÂM ĐÀO TẠO XUẤT NHẬP KHẨU THỰC TẾ SỐ 1 VIỆT NAM
