Văn Bản Hợp Nhất 96/VBHN-VPQH Luật Thuế Xuất Khẩu, Thuế Nhập Khẩu: Điểm Mới, Hiệu Lực Và Việc Doanh Nghiệp Cần Làm

Văn bản hợp nhất 96/VBHN-VPQH là bản hợp nhất Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu số 107/2016/QH13 với các nội dung sửa đổi, bổ sung liên quan, trong đó đáng chú ý có Luật 90/2025/QH15 và Luật Công nghệ cao 133/2025/QH15. Văn bản được Văn phòng Quốc hội xác thực ngày 31/3/2026.

Điểm doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý không phải là một đợt thay đổi đồng loạt thuế suất xuất nhập khẩu. Trọng tâm mới nằm ở chính sách miễn thuế đối với một số hàng hóa phục vụ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, công nghệ cao và sản phẩm công nghệ số, đặc biệt tại khoản 21 Điều 16.

Đối với doanh nghiệp nhập khẩu hàng hóa thông thường, cần hiểu rõ một điểm: VBHN 96 không đồng nghĩa tất cả doanh nghiệp phải tính lại thuế nhập khẩu từ đầu. Trong phạm vi thay đổi được phân tích ở đây, các nguyên tắc về thuế suất, trị giá tính thuế và thời điểm tính thuế không phải trọng tâm sửa đổi.

1. Văn Bản Hợp Nhất 96/VBHN-VPQH Là Gì?

Văn bản hợp nhất 96/VBHN-VPQH không phải một đạo luật hoàn toàn mới được ban hành năm 2026.

Văn bản hợp nhất có chức năng đưa nội dung của văn bản gốc và các nội dung đã được sửa đổi, bổ sung vào cùng một văn bản để người đọc thuận tiện tra cứu.

Với 96/VBHN-VPQH, nền tảng vẫn là Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu số 107/2016/QH13.

Bản hợp nhất phản ánh thêm các sửa đổi có liên quan, đáng chú ý gồm:

2. Văn Bản Hợp Nhất 96/VBHN-VPQH Có Hiệu Lực Từ Khi Nào?

Có thể hiểu theo 3 lớp:

• Nhóm 1: Các quy định của Luật 107/2016/QH13 không bị sửa đổi tiếp tục được áp dụng theo hiệu lực của luật này.
• Nhóm 2: Các nội dung được Luật 90/2025/QH15 sửa đổi áp dụng theo hiệu lực tương ứng từ 01/7/2025.
• Nhóm 3: Riêng điểm c khoản 21 Điều 16 được Luật Công nghệ cao 133/2025/QH15 sửa tiếp và có hiệu lực từ 01/7/2026. Văn bản chính thức của Luật 133 xác nhận trực tiếp việc sửa đổi điểm này.

Vì sao doanh nghiệp phải hiểu đúng?

Giả sử kế toán đọc VBHN 96 vào tháng 4/2026 và thấy câu chữ mới tại một điều khoản.

Không thể mặc định rằng: “VBHN được xác thực tháng 3/2026 nên toàn bộ nội dung mới áp dụng ngay từ tháng 3.”

Phải kiểm tra chú thích sửa đổi và văn bản gốc tạo ra quy định đó.

3. Văn Bản Hợp Nhất 96 Áp Dụng Cho Những Đối Tượng Nào?

Theo phạm vi của Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu, đối tượng điều chỉnh bao gồm nhiều nhóm hàng hóa phát sinh trong hoạt động XNK như:

• hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu qua cửa khẩu, biên giới Việt Nam;
• hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu tại chỗ;
• hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu của doanh nghiệp thực hiện quyền xuất khẩu, quyền nhập khẩu, quyền phân phối;
• hàng hóa giữa thị trường trong nước và khu phi thuế quan trong các trường hợp thuộc phạm vi luật.

Người nộp thuế có thể là chủ hàng hóa xuất nhập khẩu, tổ chức nhận ủy thác và các chủ thể khác thuộc trường hợp luật quy định.

“Ai cần đặc biệt quan tâm đến điểm mới của VBHN 96?”

Đó là các doanh nghiệp, tổ chức có hoạt động liên quan đến:

khoa học và công nghệ; công nghệ cao; công nghệ chiến lược; sản xuất sản phẩm công nghệ cao; sản phẩm công nghệ số; trung tâm nghiên cứu và phát triển; đổi mới sáng tạo.

4. Điểm Mới Quan Trọng Của Văn Bản Hợp Nhất 96/VBHN-VPQH

• Khoản 21 Điều 16 trở thành nội dung doanh nghiệp cần đặc biệt chú ý

Luật 90/2025/QH15 đã mở rộng, sắp xếp lại chính sách miễn thuế đối với hàng hóa nhập khẩu phục vụ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và công nghiệp công nghệ số.

Nghị định hướng dẫn sau đó cũng xác nhận riêng cơ chế đối với các điểm a, b, c, d khoản 21 Điều 16.

Khi triển khai thực tế, doanh nghiệp phải đọc đúng toàn văn từng điểm và văn bản hướng dẫn tương ứng, không nên chỉ dựa vào bảng tóm tắt.

• Điểm c khoản 21 Điều 16 được sửa tiếp bởi Luật Công nghệ cao

Bản VBHN trước đó chưa phản ánh lần sửa đổi này. Theo tài liệu, VBHN 96 đã cập nhật thay đổi của Luật Công nghệ cao 133/2025/QH15 đối với điểm c khoản 21 Điều 16.

Khoản 6 của luật sửa đổi trực tiếp điểm c khoản 21 Điều 16 Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu.

Điểm đáng chú ý là hệ thống đối tượng tại điểm c gắn với các chủ thể được pháp luật về công nghệ cao xác định, trong đó có doanh nghiệp công nghệ chiến lược.

Vì vậy, doanh nghiệp công nghệ không nên tiếp tục sử dụng một bản tóm tắt cũ của chính sách miễn thuế mà không kiểm tra lần sửa đổi này.

5. VBHN 94 Và VBHN 96 Khác Nhau Như Thế Nào?

VBHN 96 cập nhật thêm lần sửa đổi sau VBHN 94, đáng chú ý là sửa đổi điểm c khoản 21 Điều 16 bởi Luật Công nghệ cao 133/2025/QH15.

Nếu đang nghiên cứu chính sách miễn thuế nhập khẩu đối với nhóm doanh nghiệp công nghệ, nên tra cứu VBHN 96 thay vì dừng ở bản hợp nhất trước đó.

6. 7 Việc Doanh Nghiệp Nên Làm Sau Khi Có VBHN 96

1. Xác định doanh nghiệp có thuộc nhóm chịu tác động của khoản 21 Điều 16 hay không.

2. Kiểm tra giấy chứng nhận/tư cách pháp lý nếu chính sách miễn thuế phụ thuộc vào tư cách doanh nghiệp.

3. Rà lại danh mục hàng nhập khẩu theo từng nhóm a, b, c, d khoản 21 Điều 16.

4. Chuẩn bị và thông báo danh mục miễn thuế đối với trường hợp pháp luật yêu cầu.

5. Theo dõi lượng nhập – lượng sử dụng – lượng còn lại theo từng danh mục.

6. Theo dõi riêng thời hạn ưu đãi 5 năm đối với trường hợp áp dụng.

7. Lưu hồ sơ xuyên suốt để phục vụ kiểm tra hải quan và kiểm tra sau thông quan.

Văn bản hợp nhất 96/VBHN-VPQH đáng chú ý không phải vì tạo ra một Luật Thuế xuất nhập khẩu hoàn toàn mới, mà vì giúp doanh nghiệp tra cứu Luật 107/2016/QH13 sau những lần sửa đổi quan trọng, trong đó có cập nhật liên quan đến khoản 21 Điều 16 và chính sách miễn thuế đối với lĩnh vực khoa học, công nghệ, công nghệ cao và công nghệ số.

Đối với doanh nghiệp XNK thông thường, không nên hiểu rằng VBHN 96 làm thay đổi đồng loạt thuế suất của hàng nhập khẩu.

Đối với doanh nghiệp có khả năng thuộc diện ưu đãi, công việc cần làm ngay là:

Xác định đúng đối tượng → kiểm tra điều kiện hàng hóa → rà hồ sơ → thông báo danh mục nếu thuộc diện → theo dõi thời hạn → quản lý mục đích sử dụng → lưu chứng từ.

VBHN 96 không phải một biểu thuế nhập khẩu mới.

Doanh nghiệp nhập khẩu máy móc, nguyên liệu, hàng tiêu dùng thông thường vẫn phải xác định nghĩa vụ thuế theo từng lô hàng dựa trên các yếu tố liên quan như:

mã HS → trị giá tính thuế → thuế suất → xuất xứ → điều kiện hưởng ưu đãi nếu có.

Nếu muốn học cách tra mã HS, xác định thuế xuất nhập khẩu, đọc chính sách mặt hàng và xử lý các tình huống thực tế trên hồ sơ doanh nghiệp, có thể tham gia Khóa học Tra cứu Mã HS chuyên sâu tại Xuất Nhập Khẩu Lê Ánh , thành thạo tra mã HS CODE trong 5 buổi.