Giấy Chứng Nhận Xuất Xứ Hàng Hóa - Certificate of Origin (C/O) Là Gì?

09/08/2026 - 01:07

Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) là chứng từ quyết định trực tiếp việc một lô hàng có được hưởng ưu đãi thuế quan tại thị trường nhập khẩu hay không, do đó ảnh hưởng đáng kể đến chi phí và biên lợi nhuận của doanh nghiệp.

Ở chiều ngược lại, chỉ một sai sót nhỏ trong quá trình kê khai cũng có thể khiến lô hàng bị ách tắc tại cảng đến và doanh nghiệp mất toàn bộ phần thuế lẽ ra được miễn giảm.

Trả lời nhanh: C/O là giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa do cơ quan có thẩm quyền của nước xuất khẩu cấp, xác nhận nơi hàng hóa được sản xuất hoặc khai thác.

C/O gồm hai loại. C/O ưu đãi giúp hàng hóa được hưởng thuế suất ưu đãi theo các hiệp định thương mại tự do, còn C/O không ưu đãi chỉ dùng để chứng minh xuất xứ.

Bài viết dưới đây hệ thống hóa toàn bộ kiến thức nghiệp vụ về C/O theo quy định hiện hành, bao gồm cách phân loại, các tiêu chí xuất xứ, danh mục mẫu C/O đang áp dụng, thẩm quyền cấp, quy trình đề nghị cấp và những lỗi sai doanh nghiệp thường gặp trong thực tế.

Tóm tắt nhanh về Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O)

  • Định nghĩa: C/O là chứng từ do cơ quan có thẩm quyền của nước xuất khẩu cấp, xác nhận nơi hàng hóa được sản xuất hoặc khai thác.
  • Hai loại C/O: C/O ưu đãi giúp hưởng thuế suất ưu đãi theo các FTA, C/O không ưu đãi chỉ chứng minh xuất xứ.
  • VCCI không còn cấp C/O: theo Quyết định số 1103/QĐ-BCT ngày 21/4/2025, VCCI chấm dứt cấp toàn bộ C/O từ ngày 05/5/2025.
  • Bắt buộc cấp điện tử: từ ngày 01/7/2025, toàn bộ quy trình cấp C/O thực hiện qua hệ thống eCoSys theo Thông tư số 40/2025/TT-BCT.
  • Hai địa chỉ khai báo: C/O mẫu D, AK, VK khai tại ecosys.gov.vn; các mẫu còn lại khai tại co.moit.gov.vn từ ngày 22/12/2025.
  • Thẩm quyền cấp từ 01/8/2026: Cục Xuất nhập khẩu cấp 12 mẫu C/O theo Mẫu số 17, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tổ chức cấp các mẫu theo Mẫu số 18 Thông tư số 26/2026/TT-BCT.
  • Tiêu chí xuất xứ chính: WO, PE, RVC hoặc LVC, CTC gồm CC, CTH, CTSH, SP và ngưỡng De Minimis.
  • Rủi ro lớn nhất: khai sai tiêu chí xuất xứ và thông tin không đồng nhất giữa C/O với hóa đơn, vận đơn, tờ khai hải quan.

1. C/O Là Gì? Phân Biệt C/O Ưu Đãi Và C/O Không Ưu Đãi

C/O, viết tắt của Certificate of Origin, là Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa do cơ quan có thẩm quyền của nước xuất khẩu cấp để xác nhận nơi sản xuất hoặc khai thác ra hàng hóa đó.

C/O được chia thành hai loại chính với mục đích sử dụng hoàn toàn khác nhau. Việc phân biệt rõ hai loại này là yêu cầu bắt buộc đối với nhân viên chứng từ và nhân viên xuất nhập khẩu.

Phân biệt C/O ưu đãi và C/O không ưu đãi
Phân biệt C/O ưu đãi và C/O không ưu đãi

Theo kinh nghiệm đào tạo tại Xuất nhập khẩu Lê Ánh, nhiều doanh nghiệp đã mất cơ hội hưởng ưu đãi thuế chỉ vì nhầm lẫn giữa hai loại C/O này.

TIÊU CHÍ C/O ƯU ĐÃI C/O KHÔNG ƯU ĐÃI
Tên tiếng Anh Preferential Certificate of Origin Non-preferential Certificate of Origin
Tác dụng Hưởng thuế suất ưu đãi đặc biệt, nhiều trường hợp về 0% Chỉ chứng minh xuất xứ, không giảm thuế
Điều kiện cấp Hàng hóa phải đáp ứng quy tắc xuất xứ của hiệp định tương ứng Điều kiện đơn giản hơn, chủ yếu xác định nơi sản xuất
Mục đích sử dụng Tối ưu chi phí thuế nhập khẩu cho người mua Tuân thủ quy định nước nhập khẩu, thống kê, phòng vệ thương mại
Ví dụ Mẫu D, mẫu E, mẫu AK, EUR.1, C/O theo CPTPP Mẫu B, C/O theo yêu cầu riêng của nước nhập khẩu

Cần lưu ý rằng không phải mọi lô hàng xuất khẩu đều bắt buộc phải có C/O. Doanh nghiệp chỉ đề nghị cấp C/O khi người mua yêu cầu trong hợp đồng ngoại thương, hoặc khi muốn tận dụng ưu đãi thuế quan tại thị trường nhập khẩu.

2. Vai Trò Của Giấy Chứng Nhận Xuất Xứ Trong Thương Mại Quốc Tế

Giấy chứng nhận xuất xứ ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí và khả năng cạnh tranh của hàng hóa. Tầm quan trọng của C/O không dừng lại ở việc xác định quốc tịch của sản phẩm mà còn mở ra nhiều cơ hội và ràng buộc pháp lý cho doanh nghiệp.

(1) Hưởng ưu đãi thuế quan

Đây là mục đích quan trọng nhất của C/O ưu đãi. Dựa vào C/O hợp lệ, doanh nghiệp nhập khẩu được miễn hoặc giảm thuế nhập khẩu theo các hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam đã ký kết.

Với Hiệp định EVFTA, nhiều mặt hàng xuất khẩu từ Việt Nam sang Liên minh châu Âu có thuế suất 0%, tạo lợi thế cạnh tranh lớn so với hàng hóa từ các quốc gia không có hiệp định thương mại tự do với khối này.

(2) Công cụ phòng vệ thương mại

C/O giúp cơ quan hải quan nước nhập khẩu xác định nguồn gốc hàng hóa để áp dụng các biện pháp phòng vệ thương mại như thuế chống bán phá giá và thuế chống trợ cấp. Khi một quốc gia bị điều tra bán phá giá, C/O là bằng chứng chứng minh hàng hóa của doanh nghiệp không có xuất xứ từ quốc gia đó.

(3) Thực thi quy định về hạn ngạch

Một số quốc gia áp dụng hạn ngạch nhập khẩu đối với một số mặt hàng từ những nước nhất định. C/O là công cụ để cơ quan chức năng theo dõi và quản lý lượng hàng hóa nhập khẩu, bảo đảm không vượt quá hạn ngạch đã quy định.

(4) Thống kê và xúc tiến thương mại

Dữ liệu từ C/O giúp các cơ quan quản lý biên soạn số liệu thống kê thương mại chính xác. Trên cơ sở đó, cơ quan quản lý hoạch định chính sách kinh tế vĩ mô và các chương trình xúc tiến thương mại hiệu quả hơn.

3. Các Tiêu Chí Xuất Xứ Hàng Hóa Cần Nắm Vững

Tiêu chí xuất xứ là căn cứ để cơ quan cấp C/O xác định hàng hóa có được coi là có xuất xứ tại Việt Nam hay không. Đây cũng là nội dung khiến nhiều bộ hồ sơ bị trả lại nhất.

KÝ HIỆU TÊN TIÊU CHÍ NỘI DUNG
WO Xuất xứ thuần túy Hàng hóa được sinh ra, nuôi trồng hoặc khai thác toàn bộ tại một nước thành viên. Áp dụng cho nông sản, khoáng sản, thủy sản khai thác trong nước.
PE Sản xuất toàn bộ từ nguyên liệu có xuất xứ Hàng hóa được sản xuất từ những nguyên liệu đã có xuất xứ của nước thành viên.
RVC / LVC Hàm lượng giá trị khu vực Tỷ lệ phần trăm giá trị được tạo ra trong khu vực phải đạt ngưỡng quy định, phổ biến là 40%.
CC Chuyển đổi chương Nguyên liệu nhập khẩu phải chuyển đổi mã HS ở cấp 2 số so với thành phẩm.
CTH Chuyển đổi nhóm Nguyên liệu nhập khẩu phải chuyển đổi mã HS ở cấp 4 số so với thành phẩm.
CTSH Chuyển đổi phân nhóm Nguyên liệu nhập khẩu phải chuyển đổi mã HS ở cấp 6 số so với thành phẩm.
SP Công đoạn gia công cụ thể Hàng hóa phải trải qua một hoặc một số công đoạn sản xuất được quy định riêng, thường gặp ở ngành dệt may.
De Minimis Tỷ lệ không đáng kể Cho phép một tỷ lệ nhỏ nguyên liệu không đáp ứng tiêu chí chuyển đổi mã HS mà hàng hóa vẫn được coi là có xuất xứ.

Doanh nghiệp cần tra cứu quy tắc cụ thể mặt hàng, gọi tắt là PSR, trong phụ lục của từng hiệp định để biết mặt hàng của mình áp dụng tiêu chí nào. Một mã HS có thể được phép lựa chọn giữa nhiều tiêu chí khác nhau.

Đồng thời, doanh nghiệp phải lưu ý danh mục công đoạn gia công đơn giản bị loại trừ. Các công đoạn như đóng gói, dán nhãn, pha loãng hay lắp ráp giản đơn không đủ để tạo ra xuất xứ.

8 tiêu chí xuất xứ hàng hóa gồm WO, PE, RVC, CC, CTH, CTSH, SP và De Minimis
8 tiêu chí xuất xứ hàng hóa gồm WO, PE, RVC, CC, CTH, CTSH, SP và De Minimis

4. Tổng Hợp Các Mẫu C/O Phổ Biến Và Thị Trường Áp Dụng

Việc lựa chọn đúng mẫu C/O cho thị trường xuất khẩu quyết định trực tiếp đến việc lô hàng có được hưởng ưu đãi thuế hay không. Mỗi hiệp định thương mại tự do có một mẫu C/O riêng.

(1) Nhóm C/O ưu đãi

MẪU C/O HIỆP ĐỊNH THỊ TRƯỜNG ÁP DỤNG
Mẫu D ATIGA Các nước ASEAN
Mẫu E ACFTA Trung Quốc và các nước ASEAN
Mẫu AK AKFTA Hàn Quốc và các nước ASEAN
Mẫu VK VKFTA Hàn Quốc
Mẫu AJ AJCEP Nhật Bản và các nước ASEAN
Mẫu VJ VJEPA Nhật Bản
Mẫu AI AIFTA Ấn Độ và các nước ASEAN
Mẫu AANZ AANZFTA Australia và New Zealand
Mẫu RSF RCEP 15 nước thành viên RCEP
Mẫu EUR.1 EVFTA Liên minh châu Âu
Mẫu EUR.1 UK UKVFTA Vương quốc Anh và Bắc Ireland
C/O theo CPTPP CPTPP Các nước thành viên CPTPP
Mẫu EAV VN–EAEU FTA Liên minh Kinh tế Á – Âu
Mẫu UAE CEPA Việt Nam – UAE Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất

Xem chi tiết cách kê khai từng mẫu tại các bài viết chuyên sâu: C/O mẫu D, C/O mẫu E, C/O mẫu AK.

(2) Nhóm C/O không ưu đãi

Nhóm này chỉ có giá trị chứng minh xuất xứ, không đi kèm ưu đãi thuế. Phổ biến nhất là C/O mẫu B, cấp cho hàng hóa xuất khẩu đi các thị trường không nằm trong hiệp định thương mại tự do như Pakistan hay Algeria.

Ngoài ra còn có C/O mẫu GSTP, C/O mẫu A theo chế độ ưu đãi thuế quan phổ cập, C/O cho hàng cà phê theo quy định của Tổ chức Cà phê Quốc tế, Giấy chứng nhận hàng hóa không thay đổi xuất xứ và mã số REX.

5. Cơ Quan Nào Có Thẩm Quyền Cấp C/O Tại Việt Nam?

Thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa tại Việt Nam đã được điều chỉnh qua nhiều văn bản trong thời gian gần đây. Vì vậy, doanh nghiệp cần nắm rõ quy định hiện hành để xác định đúng cơ quan tiếp nhận hồ sơ ngay từ đầu, tránh mất thời gian nộp lại.

(1) VCCI không còn thẩm quyền cấp C/O

Theo Quyết định số 1103/QĐ-BCT ngày 21/4/2025, Bộ Công Thương đã thu hồi quyền cấp C/O, Giấy chứng nhận hàng hóa không thay đổi xuất xứ và tiếp nhận đăng ký mã số REX đã ủy quyền cho Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam trước đó.

Từ ngày 05/5/2025, đơn vị này chấm dứt việc cấp toàn bộ C/O mẫu A, mẫu B, C/O không ưu đãi theo quy định của nước nhập khẩu, CNM, C/O mẫu GSTP và đăng ký mã số REX.

(2) Phân định thẩm quyền theo Thông tư số 26/2026/TT-BCT

Từ ngày 01/8/2026, hai nhóm cơ quan cùng thực hiện việc cấp C/O. Cục Xuất nhập khẩu thuộc Bộ Công Thương cấp 12 mẫu C/O được liệt kê tại Mẫu số 17 Phụ lục II, gồm mẫu D, AI, AK, AJ, AANZ, RSF, EUR.1, EUR.1 UK, C/O theo CPTPP, EAV, VK và VJ.

Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tổ chức cấp các mẫu C/O theo danh mục tại Mẫu số 18. Tại phần lớn tỉnh, thành phố, Sở Công Thương là cơ quan trực tiếp cấp. Một số địa phương giao nhiệm vụ cho Ban Quản lý khu công nghiệp, khu chế xuất hoặc khu kinh tế.

Lưu ý quan trọng: nhiều mẫu C/O được cả Bộ Công Thương và địa phương cùng cấp theo phạm vi quy định. Doanh nghiệp phải tra cứu đồng thời Mẫu số 17 và Mẫu số 18, không áp dụng cách hiểu theo phép trừ.

Xem hướng dẫn chi tiết về cách xác định đúng cơ quan tiếp nhận hồ sơ và quy trình chuyển nơi cấp C/O tại bài viết: Hướng dẫn nơi cấp C/O theo Thông tư 26/2026/TT-BCT

6. Khai Báo C/O Ở Đâu: ecosys.gov.vn Hay co.moit.gov.vn?

Từ ngày 01/7/2025, toàn bộ quy trình cấp C/O và chấp thuận cho thương nhân tự chứng nhận xuất xứ được thực hiện bắt buộc qua Hệ thống eCoSys theo Thông tư số 40/2025/TT-BCT.

Hệ thống eCoSys phiên bản nâng cấp được đưa vào vận hành từ ngày 22/12/2025 tại địa chỉ co.moit.gov.vn. Đây là nơi thực hiện phần lớn các mẫu C/O ưu đãi hiện hành.

TIÊU CHÍ ecosys.gov.vn co.moit.gov.vn
Mẫu C/O áp dụng Mẫu D, mẫu AK, mẫu VK Toàn bộ các mẫu C/O còn lại, gồm cả mẫu E
Lý do duy trì Cần truyền dữ liệu sang Cơ chế Một cửa quốc gia Nền tảng eCoSys nâng cấp, vận hành từ 22/12/2025
Đăng nhập Tài khoản eCoSys hiện có Đăng nhập qua SSO bằng tài khoản eCoSys

Sự tồn tại song song của hai địa chỉ khai báo là nguyên nhân khiến nhiều bộ phận chứng từ thao tác nhầm. Khi doanh nghiệp truy cập ecosys.gov.vn để khai C/O mẫu E, hệ thống sẽ không hiển thị nghiệp vụ tương ứng, dẫn tới việc phải khai lại từ đầu trên hệ thống đúng.

7. Hồ Sơ Đề Nghị Cấp C/O Gồm Những Gì?

Bộ hồ sơ đề nghị cấp C/O gồm hai nhóm chứng từ. Nhóm thứ nhất là chứng từ bắt buộc, áp dụng cho mọi lô hàng.

  • Đơn đề nghị cấp C/O đã kê khai hoàn chỉnh và hợp lệ
  • Mẫu C/O tương ứng đã được khai đầy đủ các ô
  • Tờ khai hải quan xuất khẩu đã hoàn thành thủ tục
  • Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice)
  • Phiếu đóng gói hàng hóa (Packing List)
  • Vận đơn hoặc chứng từ vận tải tương đương

Nhóm thứ hai là chứng từ chứng minh xuất xứ, cơ quan cấp có thể yêu cầu tùy theo mặt hàng và tiêu chí áp dụng.

  • Bảng kê khai chi tiết mã HS của nguyên liệu đầu vào và thành phẩm đầu ra
  • Bảng kê khai định mức tiêu hao nguyên vật liệu cho một đơn vị sản phẩm
  • Bảng tính toán hàm lượng giá trị khu vực đối với tiêu chí RVC hoặc LVC
  • Quy trình sản xuất chi tiết, bắt buộc với doanh nghiệp lần đầu xin C/O hoặc mặt hàng mới
  • Tờ khai hải quan nhập khẩu nguyên phụ liệu, hóa đơn mua nguyên phụ liệu trong nước
  • Giấy phép xuất khẩu, chứng từ kiểm dịch hoặc chứng từ chuyên ngành nếu có

Đối với doanh nghiệp lần đầu đề nghị cấp C/O hoặc đăng ký mặt hàng mới, cơ quan cấp có thể tổ chức kiểm tra thực tế tại cơ sở sản xuất trước khi cấp. Doanh nghiệp nên chuẩn bị sẵn hồ sơ sản xuất và bố trí nhân sự am hiểu quy trình để làm việc với đoàn kiểm tra.

8. Quy Trình 5 Bước Xin Cấp C/O Tại Việt Nam

Quy trình xin cấp C/O hiện đã được số hóa toàn bộ trên hệ thống điện tử của Bộ Công Thương. Dưới đây là năm bước chuẩn mà doanh nghiệp cần thực hiện.

Quy trình 5 bước xin cấp C/O tại Việt Nam trên hệ thống điện tử
Quy trình 5 bước xin cấp C/O tại Việt Nam trên hệ thống điện tử

Bước 1: Đăng ký hồ sơ thương nhân

Doanh nghiệp lần đầu xin cấp C/O bắt buộc phải đăng ký hồ sơ thương nhân với cơ quan, tổ chức cấp C/O. Bộ hồ sơ gồm bản đăng ký mẫu chữ ký của người được ủy quyền kèm mẫu con dấu, giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp và danh mục cơ sở sản xuất nếu doanh nghiệp trực tiếp sản xuất.

Bước này chỉ thực hiện một lần. Doanh nghiệp thương mại không trực tiếp sản xuất vẫn đăng ký được hồ sơ thương nhân, chỉ cần không nộp danh mục cơ sở sản xuất.

Bước 2: Xác định tiêu chí xuất xứ và chuẩn bị chứng từ chứng minh

Doanh nghiệp tra cứu quy tắc cụ thể mặt hàng theo mã HS của thành phẩm trong hiệp định tương ứng, sau đó lập bảng kê khai định mức nguyên vật liệu và bảng tính hàm lượng giá trị khu vực nếu mặt hàng áp dụng tiêu chí RVC.

Mức độ chuẩn bị tại bước này quyết định trực tiếp việc hồ sơ có được duyệt hay không, bởi cơ quan cấp sẽ căn cứ vào các bảng kê để đối chiếu với tiêu chí quy định.

Nhiều doanh nghiệp bỏ qua khâu chuẩn bị và khai báo theo suy đoán, dẫn đến bị yêu cầu giải trình nhiều lần và kéo dài thời gian xử lý hồ sơ.

Bước 3: Khai báo trên hệ thống điện tử

Doanh nghiệp truy cập đúng địa chỉ theo mẫu C/O cần cấp, chọn tổ chức cấp C/O và mẫu C/O, sau đó nhập đầy đủ thông tin lô hàng cùng các chứng từ đính kèm. Hệ thống trả về số tiếp nhận để doanh nghiệp theo dõi.

Bước 4: Ký số và nộp hồ sơ

Người đại diện theo pháp luật hoặc người được ủy quyền thực hiện ký số lên hồ sơ. Sau khi ký số, hồ sơ được truyền tới cơ quan cấp C/O để xét duyệt.

Doanh nghiệp cần kiểm tra hiệu lực của chữ ký số trước khi thao tác, bởi chữ ký số hết hạn là nguyên nhân phổ biến khiến hồ sơ không truyền đi được trong khi lô hàng đã sẵn sàng xuất khẩu.

Bước 5: Nhận kết quả và kiểm tra C/O

Cơ quan cấp xem xét hồ sơ và cấp C/O nếu hồ sơ hợp lệ. Trường hợp hồ sơ có sai sót, doanh nghiệp nhận yêu cầu bổ sung hoặc giải trình qua hệ thống.

Sau khi nhận C/O, doanh nghiệp phải kiểm tra lại toàn bộ thông tin trước khi gửi cho người mua. Sai sót được phát hiện ở giai đoạn này vẫn còn kịp đề nghị sửa đổi, trong khi sai sót bị phát hiện tại cảng đến thường kéo theo chi phí lưu kho, lưu bãi và nguy cơ mất ưu đãi thuế.

9. Thời Điểm Cấp Và Thời Hạn Hiệu Lực Của C/O

Về nguyên tắc, C/O được cấp tại thời điểm xuất khẩu hoặc ngay sau thời điểm xuất khẩu, tức là ngày ghi trên vận đơn.

Trường hợp không cấp được vào thời điểm nêu trên, doanh nghiệp vẫn có thể đề nghị cấp sau. Khi đó, C/O sẽ được đánh dấu vào ô "Issued Retroactively" hoặc thể hiện dòng chữ tương đương tùy theo từng mẫu.

Về thời hạn hiệu lực, phần lớn các mẫu C/O có giá trị trong 12 tháng kể từ ngày cấp. Doanh nghiệp nhập khẩu cần nộp C/O cho cơ quan hải quan trong thời hạn quy định để được hưởng thuế suất ưu đãi đặc biệt.

Do thời hạn nộp và điều kiện nợ C/O khác nhau giữa các hiệp định và thay đổi theo quy định về quản lý thuế, doanh nghiệp cần kiểm tra văn bản hiện hành trước mỗi lô hàng thay vì áp dụng theo thói quen.

10. Các Trường Hợp Đặc Biệt Khi Kê Khai C/O

Bên cạnh các lô hàng thông thường, thực tế xuất nhập khẩu phát sinh một số tình huống mà tờ C/O phải thể hiện thông tin khác với thông lệ.

Điểm chung của những tình huống này là đều gắn với một ô đánh dấu riêng trên tờ C/O. Việc bỏ sót thao tác đánh dấu chính là nguyên nhân hàng đầu khiến C/O bị cơ quan hải quan nước nhập khẩu từ chối.

Bốn trường hợp dưới đây được lựa chọn vì tần suất phát sinh cao và mức độ rủi ro lớn nhất trong nghiệp vụ chứng từ hằng ngày.

(1) C/O giáp lưng (Back-to-back C/O)

C/O giáp lưng do nước thành viên trung gian cấp, dựa trên C/O gốc của nước thành viên xuất khẩu đầu tiên. Hình thức này được áp dụng khi hàng hóa được chuyển tiếp qua một nước thành viên khác trong cùng hiệp định trước khi tới nước nhập khẩu cuối cùng.

Điều kiện bắt buộc là hàng hóa phải giữ nguyên trạng, không trải qua bất kỳ công đoạn gia công nào ngoài các thao tác bảo quản cần thiết. Ngoài ra, C/O giáp lưng phải được cấp trong thời hạn hiệu lực của C/O gốc.

Để hiểu rõ hơn về C/O giáp lưng, một trường hợp đặc biệt trong nghiệp vụ C/O, bạn có thể tham khảo video hướng dẫn từ giảng viên Khóa học chứng nhận xuất xứ hàng hóa chuyên sâu tại Xuất nhập khẩu Lê Ánh:

(2) Hóa đơn bên thứ ba (Third Party Invoicing)

Trường hợp này phát sinh khi hóa đơn thương mại do một doanh nghiệp ở nước không phải nước xuất khẩu phát hành, thường gặp với hàng hóa mua qua công ty thương mại đặt tại Hong Kong hoặc Singapore.

Doanh nghiệp phải đánh dấu vào ô "Third Party Invoicing" và ghi đầy đủ tên cùng quốc gia của doanh nghiệp phát hành hóa đơn. Bỏ sót thao tác này là lý do rất phổ biến khiến C/O bị bác bỏ tại cảng đến.

(3) C/O cấp sau (Issued Retroactively)

Khi C/O không được cấp tại thời điểm xuất khẩu hoặc ngay sau thời điểm xuất khẩu, tờ C/O phải được đánh dấu vào ô "Issued Retroactively" hoặc thể hiện nội dung tương đương tùy theo từng mẫu.

Việc đánh dấu này không làm mất giá trị của C/O, nhưng nếu doanh nghiệp cấp sau mà không đánh dấu thì C/O sẽ bị coi là không hợp lệ về mặt hình thức.

(4) Nhà xuất khẩu không phải nhà sản xuất

Trường hợp này xảy ra khi doanh nghiệp đứng tên xuất khẩu trên C/O không trực tiếp sản xuất hàng hóa mà được nhà sản xuất ủy quyền. Với C/O mẫu E, đây là nội dung được cơ quan hải quan kiểm tra rất chặt.

Doanh nghiệp nhập khẩu cần phân biệt rõ trường hợp ủy quyền với trường hợp hóa đơn bên thứ ba, bởi hai tình huống này có cách kê khai và mức độ rủi ro khác nhau khi xét hưởng ưu đãi thuế quan.

11. Các Lỗi Sai Thường Gặp Khi Xin C/O Và Cách Xử Lý

Sai sót trên C/O là một trong những rủi ro lớn nhất trong nghiệp vụ chứng từ. Dưới đây là năm nhóm lỗi phổ biến nhất cùng hướng khắc phục.

(1) Sai sót về tiêu chí xuất xứ

Khai sai tiêu chí xuất xứ hoặc tính toán sai hàm lượng giá trị khu vực sẽ khiến C/O bị bác bỏ ngay lập tức. Đây là nhóm lỗi nghiêm trọng nhất bởi sai sót nằm ở chính bản chất pháp lý của chứng từ, không phải ở hình thức trình bày.

Cách xử lý: doanh nghiệp cần nắm vững quy tắc xuất xứ trong hiệp định tương ứng và lập bảng kê định mức cùng bảng tính chi tiết trước khi nộp hồ sơ. Trường hợp chưa chắc chắn về tiêu chí áp dụng, doanh nghiệp nên tham vấn ý kiến chuyên gia trước khi khai báo.

(2) Thông tin không đồng nhất giữa các chứng từ

Thông tin về người gửi, người nhận, mô tả hàng hóa, số lượng, trọng lượng và số container trên C/O phải khớp hoàn toàn với hóa đơn thương mại, vận đơn và tờ khai hải quan.

Cách xử lý: doanh nghiệp nên bố trí một nhân sự độc lập thực hiện bước kiểm tra chéo toàn bộ chứng từ trước khi nộp hồ sơ, đồng thời xây dựng một danh mục kiểm tra cố định để không bỏ sót bất kỳ khác biệt nào.

(3) Lỗi đánh máy và khai báo sai ô

Các lỗi tưởng nhỏ như sai ngày tháng, sai tên cảng, hoặc quên đánh dấu vào ô "Issued Retroactively" và "Third Party Invoicing" đều có thể khiến C/O bị từ chối.

Cách xử lý: doanh nghiệp cần kiểm tra lại C/O ngay sau khi được cấp và trước khi gửi cho người mua, bởi sai sót được phát hiện sớm vẫn còn kịp đề nghị cơ quan cấp sửa đổi hoặc cấp lại.

(4) Chọn sai cơ quan cấp C/O

Thẩm quyền cấp C/O được phân định giữa Cục Xuất nhập khẩu và cơ quan cấp tại địa phương theo danh mục cụ thể. Việc chọn sai tổ chức cấp trên hệ thống khiến hồ sơ bị từ chối ngay tại khâu tiếp nhận, dù nội dung khai báo hoàn toàn chính xác.

Cách xử lý: doanh nghiệp cần tra cứu đồng thời Mẫu số 17 và Mẫu số 18 Phụ lục II Thông tư số 26/2026/TT-BCT cho từng mẫu C/O đang sử dụng, thay vì suy đoán theo nhóm.

(5) Không lưu trữ hồ sơ chứng minh xuất xứ đủ thời hạn

Nhiều doanh nghiệp coi việc được cấp C/O là kết thúc nghiệp vụ nên không lưu trữ hồ sơ chứng minh xuất xứ. Khi cơ quan hải quan nước nhập khẩu gửi yêu cầu xác minh sau nhiều tháng, doanh nghiệp không còn tài liệu để giải trình và mất quyền hưởng ưu đãi.

Cách xử lý: doanh nghiệp cần thiết lập quy trình lưu trữ hồ sơ xuất xứ theo thời hạn quy định, bao gồm chứng từ mua nguyên phụ liệu, tài liệu kỹ thuật và các bảng kê đã nộp cho cơ quan cấp.

12. Xử Lý Khi C/O Bị Hải Quan Nước Nhập Khẩu Từ Chối

Khi cơ quan hải quan nước nhập khẩu nghi ngờ tính hợp lệ của C/O, cơ quan này sẽ gửi yêu cầu xác minh xuất xứ tới cơ quan cấp C/O của Việt Nam. Doanh nghiệp cần phản ứng nhanh để hạn chế nguy cơ ách tắc hàng hóa.

Việc cần làm trước tiên là thông báo ngay cho đơn vị đã cấp C/O, đồng thời phối hợp với Cục Xuất nhập khẩu để trao đổi với cơ quan có thẩm quyền của nước nhập khẩu.

Song song với việc thông báo, doanh nghiệp cần tập hợp lại toàn bộ hồ sơ chứng minh xuất xứ của lô hàng, bao gồm bảng kê định mức, chứng từ mua nguyên phụ liệu, quy trình sản xuất và các tài liệu kế toán liên quan.

LOẠI VƯỚNG MẮC ĐẦU MỐI TIẾP NHẬN
Quy tắc xuất xứ, tiêu chí xuất xứ, hồ sơ đề nghị cấp C/O Phòng Xuất xứ hàng hóa – Cục Xuất nhập khẩu
Lỗi hệ thống, lỗi tài khoản, lỗi chữ ký số, lỗi khai báo điện tử Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số
Hải quan nước nhập khẩu yêu cầu xác minh C/O Đơn vị đã cấp C/O, phối hợp cùng Cục Xuất nhập khẩu

Từ các vụ việc xác minh trên thực tế có thể thấy doanh nghiệp bắt buộc phải lưu trữ đầy đủ hồ sơ xuất xứ theo thời hạn quy định, bởi khi bị yêu cầu xác minh thì hồ sơ lưu trữ là căn cứ duy nhất để bảo vệ quyền hưởng ưu đãi thuế quan.

13. Khi Nào Nên Học Chuyên Sâu Về Nghiệp Vụ C/O?

Bạn nên học chuyên sâu nếu:

  • Đang làm chứng từ xuất khẩu nhưng còn lúng túng khi xác định tiêu chí xuất xứ cho mặt hàng mới.
  • Chưa tự lập được bảng kê định mức nguyên vật liệu và bảng tính hàm lượng giá trị khu vực.
  • Đang vướng mắc với C/O giáp lưng, hóa đơn bên thứ ba hoặc trường hợp nhà xuất khẩu không phải nhà sản xuất.
  • Đã từng bị hải quan nước nhập khẩu bác C/O hoặc yêu cầu xác minh xuất xứ.
  • Chưa nắm rõ quy định hiện hành về thẩm quyền cấp C/O và hệ thống khai báo tương ứng.
  • Thường phụ thuộc hoàn toàn vào forwarder hoặc dịch vụ làm C/O thuê.
  • Là sinh viên ngoại thương, logistics muốn có kỹ năng thực tế trước khi đi làm.

Tại Xuất Nhập Khẩu Lê Ánh, khóa học Chứng nhận Xuất xứ Hàng hóa (C/O) chuyên sâu được xây dựng theo lộ trình từ tổng quan các hiệp định thương mại tự do và quy tắc xuất xứ, đến thực hành lập bộ hồ sơ đề nghị cấp và khai báo C/O trên hệ thống điện tử.

Nội dung chương trình được cập nhật liên tục theo các văn bản pháp luật mới ban hành, giúp học viên áp dụng được ngay vào công việc sau khi kết thúc khóa học.

Thông tin khóa học Chứng nhận Xuất xứ Hàng hóa (C/O) chuyên sâu

  • Thời lượng đào tạo: khóa học kéo dài 20 giờ, được chia thành 7 phần theo lộ trình từ tổng quan các hiệp định thương mại tự do, quy tắc xuất xứ, thực hành lập hồ sơ cho đến bài kiểm tra đánh giá cuối khóa.
  • Phương pháp giảng dạy: chương trình xây dựng theo hướng thực chiến, học viên làm việc trực tiếp trên bộ chứng từ thật của doanh nghiệp và thao tác trên hệ thống cấp C/O điện tử thay vì chỉ nghe lý thuyết.
  • Đội ngũ giảng viên: 100% giảng viên là chuyên gia đang trực tiếp phụ trách mảng xuất xứ hàng hóa tại các doanh nghiệp sản xuất, chế xuất và thương mại, với trên 15 năm kinh nghiệm làm nghề.
  • Đối tượng phù hợp: nhân viên chứng từ xuất nhập khẩu, nhân viên sale xuất khẩu, nhân viên khai báo hải quan, chủ doanh nghiệp và sinh viên khối ngành ngoại thương, logistics.
  • Học phí khóa học: 3.500.000 đồng một khóa, kèm nhiều chương trình ưu đãi dành cho học viên đăng ký sớm, đăng ký theo nhóm và học viên cũ của trung tâm.
  • Học thử miễn phí: học viên được tham gia trọn vẹn buổi học đầu tiên hoàn toàn miễn phí để trải nghiệm chất lượng giảng dạy trước khi quyết định đăng ký.
  • Chứng chỉ sau khóa học: học viên được cấp chứng chỉ hoàn thành khóa học sau khi vượt qua bài kiểm tra cuối khóa, sử dụng được khi ứng tuyển tại doanh nghiệp.
  • Hỗ trợ sau đào tạo: học viên được tư vấn nghiệp vụ xuất xứ hàng hóa miễn phí sau khóa học và được cập nhật khi có văn bản pháp luật mới ban hành.

Đăng ký tư vấn khóa học C/O: Hotline 0986.97.0077

Xem chi tiết chương trình đào tạo và lịch khai giảng gần nhất tại: Khóa học Chứng nhận Xuất xứ Hàng hóa (C/O) chuyên sâu

Nguồn tham khảo: Nghị định số 31/2018/NĐ-CP ngày 08/3/2018; Quyết định số 1103/QĐ-BCT ngày 21/4/2025; Nghị định số 146/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025; Thông tư số 40/2025/TT-BCT ngày 22/6/2025; Thông tư số 26/2026/TT-BCT ngày 20/5/2026 của Bộ Công Thương.

Lưu ý: Các quy định về C/O, hải quan và thuế xuất nhập khẩu có thể thay đổi. Nội dung bài viết mang tính chất tham khảo, doanh nghiệp cần cập nhật văn bản mới nhất hoặc tham khảo ý kiến chuyên gia khi áp dụng vào thực tế.

Xuất nhập khẩu Lê Ánh (XNK Lê Ánh) trực thuộc Trung tâm Đào tạo Thực hành Lê Ánh, là một trong số rất ít các trung tâm đào tạo xuất nhập khẩu được cấp phép, đáp ứng được những yêu cầu khắt khe của nhà nước về chương trình đào tạo, đội ngũ giảng viên và cơ sở vật chất.

XEM THÊM CÁC KHÓA HỌC TẠI TRUNG TÂM:

Thực hiện bởi: XUẤT NHẬP KHẨU LÊ ÁNH - TRUNG TÂM ĐÀO TẠO XUẤT NHẬP KHẨU THỰC TẾ HÀNG ĐẦU VIỆT NAM

FAQ Câu Hỏi Thường Gặp Về C/O

  • Xin C/O ở đâu tại Việt Nam?

    Từ ngày 01/8/2026, C/O do Cục Xuất nhập khẩu thuộc Bộ Công Thương cấp đối với 12 mẫu tại Mẫu số 17, hoặc do cơ quan cấp tại địa phương thực hiện đối với các mẫu tại Mẫu số 18. Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) không còn thẩm quyền cấp C/O.

     

  • Thời điểm xin cấp C/O là khi nào?

    C/O được cấp tại hoặc ngay sau thời điểm xuất khẩu theo ngày ghi trên vận đơn. Trường hợp cấp muộn hơn, C/O sẽ được đánh dấu vào ô "Issued Retroactively" hoặc thể hiện nội dung tương đương.

     

  • C/O do nhà sản xuất tự phát hành có được chấp nhận không?

    Điều này phụ thuộc vào cơ chế chứng nhận xuất xứ của từng hiệp định. Một số hiệp định cho phép nhà xuất khẩu đủ điều kiện tự chứng nhận xuất xứ, số khác vẫn yêu cầu C/O do cơ quan có thẩm quyền cấp.

  • C/O bị mất hoặc hư hỏng thì xử lý thế nào?

    Doanh nghiệp làm đơn đề nghị cấp lại C/O, kèm bằng chứng và cam kết C/O gốc chưa được sử dụng. C/O cấp lại sẽ thể hiện dòng chữ "CERTIFIED TRUE COPY of the original Certificate of Origin number ... dated ...".

     

  • Doanh nghiệp thương mại không sản xuất có xin được C/O không?

    Doanh nghiệp thương mại vẫn đăng ký được hồ sơ thương nhân và xin cấp C/O. Trong bộ hồ sơ, doanh nghiệp không phải nộp danh mục cơ sở sản xuất, nhưng phải có chứng từ chứng minh xuất xứ do nhà sản xuất cung cấp.

     

  • Một tờ C/O có ghi được nhiều nước xuất xứ khác nhau không?

    Mỗi C/O chỉ chứng nhận xuất xứ của một nước. Trường hợp lô hàng gồm nhiều sản phẩm sản xuất tại các quốc gia khác nhau, doanh nghiệp cần C/O riêng cho hàng hóa của từng nước xuất xứ.

  • C/O có bắt buộc đối với mọi lô hàng xuất khẩu không?

    C/O không bắt buộc với mọi lô hàng. Doanh nghiệp chỉ cần xin cấp khi người mua yêu cầu hoặc khi muốn tận dụng ưu đãi thuế quan tại thị trường nhập khẩu.

     

  • Ô số 2 và ô số 3 trên C/O ghi hai quốc gia khác nhau thì có hợp lệ không?

    Trường hợp người nhận hàng ở một nước còn cảng dỡ hàng ở nước khác vẫn có thể hợp lệ, nhưng phụ thuộc vào quy định vận chuyển trực tiếp của từng hiệp định. Doanh nghiệp cần đối chiếu điều khoản về vận chuyển trực tiếp và chuẩn bị chứng từ chứng minh hàng không bị gia công tại nước trung gian.

5.0
(5 lượt đánh giá) Viết đánh giá
  • 5
    100%
  • 4
    0%
  • 3
    0%
  • 2
    0%
  • 1
    0%
19/07/2023

17/10/2023

20/01/2023

05/03/2023

25/12/2023

Popup Image
Bình luận
Nguyễn ngọc mạnh
16:50:49 PM 20/09/2025

Mình có thắc mắc là khi cấp giấy chứng nhận nguồn gốc xứ thì ngoài dấu của CTY , nhà máy sản xuất thì có cần thêm dâu hải quan của quốc gia xuất khẩu không

Trả lời

Ẩn

Hồ Thị Hương
17:42:04 PM 14/10/2024

Cho em hỏi khách hàng bên em là công ty thương mại (không sản xuất) muốn xuất hàng sang Indo cần xin C/O form D. Đây là lần đầu khách xuất hàng. Không biết DN thương mại (không sản xuất, hay gia công) thì có làm hồ sơ thương nhân để xin C/O đươc không ạ?

Trả lời

Ẩn

Phan Phương Trinh
09:15:14 AM 09/11/2023

Toi moi xuất khẩu nên lan đau cần giấy C/O thì phải làm như thế nào cần tư vấn ạ

Trả lời

Ẩn

Phan Phương Trinh
09:15:14 AM 09/11/2023

Toi moi xuất khẩu nên lan đau cần giấy C/O thì phải làm như thế nào cần tư vấn ạ

Trả lời

Ẩn

Phan Phương Trinh
09:15:14 AM 09/11/2023

Toi moi xuất khẩu nên lan đau cần giấy C/O thì phải làm như thế nào cần tư vấn ạ

Trả lời

Ẩn

MỊM
13:27:50 PM 01/10/2023

mình nhập lô hàng của châu âu, thấy giấy chứng nhận C/O là do hãng sản xuất cung cấp như vậy có đúng hay không?

Trả lời

Ẩn

Trần thị Hồng Huế
09:23:42 AM 13/09/2023

Xin chào quý anh, chị, Cho mình hỏi , mình mua hàng của đơn vị nhập khẩu, mình YC họ cung cấp CO ( bản công chứng ) thì đơn vị NK đó thông tin là không công chứng như vậy có chính xác không, vì sao không công chứng được, họ cung cấp cho mình bản foto và đóng dấu treo của đơn vị NK lên thì có được chấp nhận là bản CO đúng không Rất mong quý anh chị tư vấn giup Trân trọng cảm ơn

Trả lời

Ẩn

Nguyễn Thị Ngọc Trâm
15:30:05 PM 31/05/2023

Em chào anh chị, Cho e hỏi trên C/O giấy nếu ô số 2 tên công ty nhập khẩu ở nước khác ( ví dụ ở United Kingdom) nhưng ô số 3 là cảng ở nước khác ( ví dụ là Hong Kong) thì C/O có hợp lệ không ạ? Em cảm ơn anh Chị!

Trả lời

Ẩn

Nguyễn Thu Hà
15:19:48 PM 12/08/2022

Xin chào quý anh chị! Tôi xin được tư vấn về ngày phát hành C/O trên form C/O. Công ty tôi có lô hàng xuất khẩu cần có C/O form RCEP. Tôi đã ký điện tử form RCEP trên ecosys ngày 14/4, nhưng do lỗi chủ quan, đến hôm nay ngày 12/8 tôi chưa mang C/O lên ký. Vậy trường hợp của tôi, C/O có được ký không và nếu được thì ngày phát hành C/O tôi sẽ để ngày nào. Tôi xin cảm ơn!

Trả lời

Ẩn

Trịnh Đức Dũng
16:26:06 PM 11/04/2022

Chào quý a/c! Mình có câu hỏi như sau: Mình nhập hàng của 1 thương hiệu Fluke có đại diện Việt Nam, họ cấp hàng hóa kèm CO( Chứng nhận xuất xứ) Của nhiều sản phẩm sản xuất tại nhiều quốc gia khác nhau và xác nhận trên 1 tờ CO phòng thương mại của Mỹ. Nhưng CO này xác nhận lô hàng này có nhiều sản phẩm xuất xứ tại nhiều quốc gia khác nhau như: Mỹ, Trúng Quốc, Đài Loan, Sing... Như vậy CO đó có hợp lệ ko? Xin cảm ơn!

Trả lời

Ẩn

Gửi

Bài viết liên quan

ĐĂNG KÝ KHOÁ HỌC

 

Đăng ký khóa học ngay hôm nay để nhận được nhiều phần quà hấp dẫn

Hotline: 0904.84.8855

Voucer khóa học xuất nhập khẩu logistics thực tế cho người mới
Đăng ký