Phụ Phí SCS (Suez Canal Surcharge) Là Gì? Tại Sao Lại Áp Dụng?

Phụ phí SCS (Suez Canal Surcharge) đã trở thành một trong những từ khóa "nóng" nhất trên các bàn đàm phán cước phí. Đặc biệt, kể từ cuối năm 2023 đến đầu năm 2026, những diễn biến địa chính trị tại khu vực Biển Đỏ đã khiến loại phí này không còn là một con số cố định mà trở thành một biến số chiến lược đầy thách thức.

Vậy SCS thực chất là gì? Tại sao các hãng tàu lại áp dụng nó và doanh nghiệp Việt Nam cần làm gì để không bị "đuối sức" trước làn sóng phụ phí này? Hãy cùng Xuất nhập khẩu Lê Ánh đi sâu vào phân tích qua bài viết dưới đây.

1. Phụ phí SCS là gì?

Phụ phí SCS (Suez Canal Surcharge) hay Phụ phí qua kênh đào Suez - là khoản phí bổ sung ngoài cước biển cơ bản (Base Freight) mà các hãng tàu thu từ chủ hàng cho các lô hàng có lộ trình di chuyển qua Kênh đào Suez.

- Bản chất của SCS là cơ chế "chuyển tiếp chi phí". Các hãng tàu phải trả phí quá cảnh rất lớn cho Cơ quan Quản lý Kênh đào Suez (SCA) để sử dụng tuyến đường thủy này. Để bù đắp chi phí vận hành và duy trì lợi nhuận, họ phân bổ các khoản phí này lên từng container của khách hàng dưới cái tên SCS.

- Các thông tin cốt lõi về Phụ phí qua kênh đào Suez (SCS):

√ Đơn vị tính: Thường tính trên mỗi container (TEU/FEU) hoặc theo tấn (với hàng rời).

√ Cơ sở tính phí của SCA: Dựa trên Trọng tải Thuần Kênh đào Suez (SCNT) và đơn vị tiền tệ SDR (Quyền rút vốn đặc biệt).

√ Phạm vi áp dụng: Các tuyến đường kết nối Châu Á với Châu Âu, Địa Trung Hải và Bờ Đông Hoa Kỳ.

2. Tại sao phụ phí SCS lại được áp dụng?

Nhiều chủ hàng thường thắc mắc: "Tại sao tôi đã trả cước biển rồi mà vẫn phải trả thêm phụ phí qua kênh đào Suez SCS?". Câu trả lời nằm ở ba yếu tố sau:

2.1. Chi phí sử dụng hạ tầng "đắt đỏ"

- Kênh đào Suez là một công trình nhân tạo khổng lồ dài 193km, đòi hỏi chi phí bảo trì, nạo vét và vận hành cực kỳ tốn kém. SCA áp dụng biểu phí quá cảnh rất phức tạp, không chỉ dựa trên trọng tải tàu mà còn tính thêm phụ trội dựa trên số tầng container xếp trên boong.

- Ví dụ: Một tàu container xếp 1 tầng trên boong sẽ chịu thêm 7% phí, nhưng nếu xếp trên 11 tầng, mức phụ trội có thể lên tới 47%.

2.2. Sự đánh đổi giữa thời gian và tiền bạc

Đây là lý do thuyết phục nhất. Việc đi qua Suez giúp tiết kiệm khoảng 3.500 đến 4.000 hải lý so với việc đi vòng qua Mũi Hảo Vọng (Châu Phi).

- Tiết kiệm thời gian: 10-15 ngày hành trình.

- Tiết kiệm nhiên liệu: Một tàu lớn tiêu tốn thêm khoảng 800-1.000 tấn dầu nếu phải đi vòng qua Châu Phi. Phụ phí SCS là khoản phí mà chủ hàng trả để nhận lại sự nhanh chóng và hiệu quả về mặt nhiên liệu.

2.3. Quản trị rủi ro an ninh và bảo hiểm

Kể từ cuối năm 2023, khu vực Biển Đỏ trở thành "điểm nóng" với hơn 190 cuộc tấn công vào tàu thương mại tính đến tháng 10/2024. Điều này đẩy phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh (War Risk Insurance) tăng vọt từ mức 0,05% lên tới 1-2% giá trị tàu. Các hãng tàu sử dụng SCS (hoặc các biến thể khẩn cấp của nó) để bù đắp các khoản phí an ninh và phí thưởng rủi ro cho thuyền viên.

>> Xem thêm:

• Các Loại Phụ Phí Trong Vận Tải Đường Biển
• Các Loại PHỤ PHÍ Trong Vận Tải Đường Hàng Không

3. Biến động SCS và các loại phụ phí phát sinh từ Khủng hoảng Biển Đỏ (2024-2026)

- Giai đoạn 2024-2026 chứng kiến sự sụt giảm kỷ lục 90% lượng tàu container qua Suez trong những thời điểm căng thẳng nhất. Khi tàu không thể đi qua kênh, phụ phí SCS có thể tạm dừng nhưng lại xuất hiện hàng loạt "người anh em" khác tốn kém hơn:

• TDS (Transit Disruption Surcharge): Phụ phí gián đoạn vận tải, áp dụng khi hãng tàu phải thay đổi lộ trình đột ngột để tránh vùng chiến sự.

• ECS (Emergency Contingency Surcharge): Phụ phí tình huống khẩn cấp. Maersk và các hãng tàu lớn đã áp dụng mức phí này dao động từ 400 USD đến 1.500 USD tùy tuyến đường để bù đắp chi phí đi vòng qua Châu Phi.

• WRS (War Risk Surcharge): Phụ phí rủi ro chiến tranh, trực tiếp bù đắp cho các khoản phí bảo hiểm leo thang tại khu vực Biển Đỏ.

Bảng so sánh chi phí lộ trình (Dữ liệu ước tính 2025-2026):

4. Hệ thống phụ phí vận tải biển: SCS nằm ở đâu?

Để không bị nhầm lẫn khi kiểm tra Debit Note, bạn cần phân biệt SCS với các loại phụ phí (Surcharge) phổ biến khác:

- BAF (Bunker Adjustment Factor): Phụ phí biến động giá nhiên liệu. Đây là phí "đi kèm" đáng sợ nhất của SCS. Khi tàu đi vòng để tránh Suez, quãng đường dài hơn làm BAF tăng mạnh.

- CAF (Currency Adjustment Factor): Phụ phí biến động tỷ giá. Do phí SCA tính bằng SDR nhưng thanh toán bằng USD, CAF giúp hãng tàu tránh lỗ tỷ giá.

- THC (Terminal Handling Charge): Phí xếp dỡ tại cảng. Đây là phí địa phương (Local Charge) tại cảng đi/đến, không liên quan đến lộ trình đi qua kênh đào hay không .

- PSS (Peak Season Surcharge): Phụ phí mùa cao điểm, thường áp dụng từ tháng 8 đến tháng 1 năm sau khi nhu cầu mua sắm tăng cao.

- GRI (General Rate Increase): Mức tăng giá chung mà các hãng tàu công bố định kỳ để điều chỉnh mặt bằng cước thị trường.

>> Tham khảo: Khóa học xuất nhập khẩu thực tế

5. Tác động của SCS đối với doanh nghiệp Xuất nhập khẩu Việt Nam

- Việt Nam có gần 40% kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ và EU - hai thị trường phụ thuộc lớn vào tuyến đường qua Suez.

- Ngành hàng bị ảnh hưởng: Dệt may, da giày, linh kiện điện tử và nông sản (thủy sản đông lạnh, trái cây). Đối với nông sản, việc tàu đi vòng (để tránh SCS nhưng mất thêm thời gian) làm tăng rủi ro hư hỏng và giảm chất lượng hàng hóa.

- Áp lực lợi nhuận: Khi cước phí và phụ phí tăng từ 200% - 400% so với mức bình thường, lợi nhuận của doanh nghiệp bị bào mòn đáng kể.

- Chuỗi cung ứng bị đảo lộn: Sự chậm trễ 10-15 ngày khiến các doanh nghiệp sản xuất theo mô hình "Just-in-Time" dễ rơi vào tình trạng thiếu nguyên liệu hoặc lỡ thời hạn giao hàng cho đối tác.

♦ Chiến lược cho doanh nghiệp XNK Việt Nam

+ Đa dạng hóa phương thức vận tải

Trong giai đoạn Suez quá căng thẳng, hãy cân nhắc:

Sea-Air: Đi đường biển đến Dubai/Oman rồi bay sang EU.

Đường sắt liên vận Á-Âu: Thời gian chỉ 15-18 ngày, dù chi phí cao hơn đường biển nhưng ổn định hơn về lịch trình.

+ Tận dụng chính sách giảm phí của SCA

Vào tháng 5/2025, SCA đã công bố giảm 15% phí quá cảnh cho các tàu container lớn để thu hút các hãng tàu quay lại. Hãy làm việc với các Forwarder uy tín để kiểm tra xem hãng tàu bạn đang đi có đang áp dụng mức giảm này cho bạn hay không.

+ Linh hoạt đàm phán hợp đồng

Đừng chỉ nhìn vào con số tổng chi phí. Hãy yêu cầu hãng tàu tách bạch rõ các loại phụ phí.

Phụ phí SCS (Suez Canal Surcharge) không đơn giản là một khoản phí, nó là thước đo sự biến động của kinh tế và địa chính trị toàn cầu. Hiểu rõ SCS giúp doanh nghiệp không chỉ quản lý tốt hóa đơn logistics mà còn chủ động xây dựng một chuỗi cung ứng bền vững và linh hoạt hơn.

Nếu bạn đang gặp khó khăn trong việc đàm phán cước hoặc cần tư vấn lộ trình tối ưu qua Suez, hãy liên hệ với các chuyên gia logistics để được hỗ trợ tốt nhất.

Xuất nhập khẩu Lê Ánh không chỉ là đơn vị đào tạo khóa học xuất nhập khẩu ở Hà Nội và Khóa học xuất nhập khẩu tại TPHCM, Khóa học xuất nhập khẩu online, khóa học logistics thực tế cho người mới bắt đầu, trung tâm tập trung đào tạo chuyên sâu giúp học viên nâng cao chuyên môn ở từng vị trí công việc cụ thể thông qua các khóa học XNK chuyên sâu như: 

+ Khóa học Khai báo Hải quan

+ Khóa Học Báo cáo Quyết toán Hải quan

+ Khóa học Chứng nhận Xuất xứ Hàng hóa (Khóa học C/O)

+ Khóa học Thanh toán Quốc tế

+ Khóa học Mua hàng Thực chiến

+ Khóa Học Sale Xuất khẩu- Nghệ thuật Bán hàng Quốc tế

+ Khóa học Chứng từ Xuất nhập khẩu & Logistics

+ Khóa học Khởi nghiệp Kinh doanh Xuất nhập khẩu

+ Khóa học Tra mã HS

+ Khóa học Sale Logistics

+ Khóa Học Ôn thi Chứng chỉ CDCS

+ Khóa học Xuất nhập khẩu Thực tế dành cho Doanh nghiệp (Inhouse)

Hotline: 0904.84.8855

Ngoài các khóa học xnk - logistics chất lượng thì trung tâm Lê Ánh còn cung cấp các khóa học kế toán online - offline, khóa học hành chính nhân sự tại Hà Nội, TPHCM và học online chuyên nghiệp chất lượng tốt nhất hiện nay.

Thực hiện bởi: XUẤT NHẬP KHẨU LÊ ÁNH - TRUNG TÂM ĐÀO TẠO XUẤT NHẬP KHẨU THỰC TẾ SỐ 1 VIỆT NAM