Thông Tư 85/2026/TT-BTC: Điểm Mới Về Phân Loại Hàng Hóa XNK

Thông tư 85/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính quy định về phân loại hàng hóa, phân tích để phân loại hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, có hiệu lực từ ngày 15/9/2026. Thông tư thay thế Thông tư 14/2015/TT-BTC và Thông tư 17/2021/TT-BTC, đồng thời có nhiều thay đổi liên quan đến căn cứ phân loại, lấy mẫu, phân tích, thời hạn trả kết quả và xử lý đối với hàng hóa khó xác định mã HS.

Với doanh nghiệp xuất nhập khẩu, điểm cần quan tâm không chỉ nằm ở thủ tục phân tích, phân loại. Mã HS là cơ sở quan trọng để xác định thuế suất và chính sách quản lý hàng hóa, vì vậy xác định chưa chính xác mã số có thể dẫn đến điều chỉnh nghĩa vụ thuế, kéo dài thời gian xử lý lô hàng và phát sinh thêm chi phí logistics.

Bài viết dưới đây của Xuất Nhập Khẩu Lê Ánh phân tích những nội dung đáng chú ý của Thông tư 85/2026/TT-BTC và hướng dẫn doanh nghiệp chuẩn bị hồ sơ, rà soát mã HS để hạn chế rủi ro khi làm thủ tục hải quan.

1. Thông Tư 85/2026/TT-BTC Quy Định Những Gì?

Thông tư 85/2026/TT-BTC được Bộ Tài chính ban hành ngày 30/6/2026, chính thức có hiệu lực từ 15/9/2026.

Theo Điều 1, Thông tư điều chỉnh ba nhóm nội dung chính:

Phân loại hàng hóa → Phân tích để phân loại hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu → Xây dựng và sử dụng cơ sở dữ liệu về Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam.

Đối tượng áp dụng gồm người khai hải quan, cơ quan hải quan, công chức hải quan và các tổ chức, cá nhân có liên quan đến những hoạt động trên.

Thông tư 85/2026/TT-BTC thay thế văn bản nào?

Từ ngày 15/9/2026, Thông tư 85 thay thế:

• Thông tư 14/2015/TT-BTC ngày 30/01/2015;
• Thông tư 17/2021/TT-BTC ngày 26/02/2021 sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Thông tư 14/2015/TT-BTC.

Một thay đổi đáng chú ý là phạm vi của Thông tư mới tập trung vào phân loại và phân tích để phân loại hàng hóa, không còn đưa nội dung “phân tích để kiểm tra chất lượng, kiểm tra an toàn thực phẩm” vào phạm vi điều chỉnh như tên và phạm vi của Thông tư 14/2015/TT-BTC trước đây.

Quy định chuyển tiếp ra sao?

Đối với hàng hóa đã đăng ký tờ khai và được lấy mẫu trước ngày Thông tư 85 có hiệu lực nhưng chưa có kết quả phân tích, phân loại, việc xử lý tiếp tục thực hiện theo quy định có hiệu lực tại thời điểm đăng ký tờ khai.

Thông tư cũng có quy định chuyển tiếp riêng đối với một số máy liên hợp, tổ hợp máy thuộc Chương 84, 85 và 90 đã thực hiện đăng ký danh mục trước ngày 15/9/2026.

Xem thêm: HS CODE Là Gì? 

TẢI VỀ Thông Tư 85/2026/TT-BTC : TẠI ĐÂY

2. Những Điểm Mới Đáng Chú Ý Của Thông Tư 85/2026/TT-BTC

So với quy định trước, nguyên tắc cốt lõi về phân loại hàng hóa không thay đổi hoàn toàn. Điểm đáng chú ý nằm ở căn cứ phân loại, quy trình phân tích, thẩm quyền, lấy mẫu và cách xử lý một số nhóm hàng đặc thù.

2.1. Tiếp tục khẳng định nguyên tắc một mặt hàng có một mã số duy nhất

Thông tư quy định:

Một mặt hàng có một mã số duy nhất theo Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam.

Phân loại không đơn giản là tìm tên thương mại của sản phẩm rồi chọn một mã có mô tả gần giống. Người thực hiện cần căn cứ Danh mục hàng hóa XNK Việt Nam, các quy tắc tổng quát giải thích HS, Chú giải Phần, Chương, Phân nhóm và các căn cứ có liên quan.

Vì vậy, doanh nghiệp không nên lựa chọn mã HS chỉ dựa trên ba yếu tố như:

Tên thương mại giống → doanh nghiệp khác từng dùng → thuế suất thấp hơn.

Đây không phải một phương pháp phân loại đầy đủ.

Đặc biệt với máy móc, linh kiện, hóa chất, nguyên liệu, thiết bị đa chức năng hoặc hàng có cấu tạo phức tạp, cần xác định rõ bản chất, thành phần, cấu tạo, công dụng và nguyên lý hoạt động trước khi kết luận mã HS.

2.2. Bổ sung căn cứ xử lý hàng hóa khó xác định mã HS

Một điểm rất đáng chú ý của Thông tư 85 là cách xử lý khi chưa xác định được mã số duy nhất.

Ngoài Danh mục hàng hóa XNK Việt Nam và các quy tắc phân loại, quá trình xác định mã có thể sử dụng những nguồn như Chú giải chi tiết HS, Tuyển tập ý kiến phân loại của WCO, Chú giải bổ sung AHTN và cơ sở dữ liệu Danh mục hàng hóa XNK Việt Nam theo quy định.

Trường hợp vẫn chưa đủ căn cứ xác định tên gọi, mô tả hàng hóa, Thông tư còn quy định về sử dụng tiêu chí, tiêu chuẩn, quy chuẩn do cơ quan, tổ chức, đơn vị có thẩm quyền ban hành theo điều kiện tương ứng.

Doanh nghiệp cần lưu ý gì?

Với một thiết bị có tên thương mại là: “Automatic Processing Machine – Model X”

chỉ dựa vào cụm từ “processing machine” gần như chưa đủ để xác định HS Code.

Cần tiếp tục trả lời:

• Máy thực hiện chức năng gì?
• Chức năng chính là gì?
• Cấu tạo ra sao?
• Hoạt động theo nguyên lý nào?
• Vật liệu hoặc thành phần chính là gì?
• Có phải máy đa chức năng không?
• Thuộc Chương nào?
• Chú giải Chương có loại trừ mặt hàng hay không?

Đây mới là cách tiếp cận đúng bản chất của nghiệp vụ phân loại.

2.3. Quy trình lấy mẫu linh hoạt hơn khi người khai vắng mặt

Khi hàng hóa thuộc trường hợp phải lấy mẫu để phân tích, mẫu phải được lấy từ chính lô hàng cần phân tích, có tính đại diện và đáp ứng yêu cầu về số lượng, khối lượng.

Thông thường, số lượng là 02 mẫu, từng mẫu được ký xác nhận và niêm phong riêng. Nếu người khai chỉ nhập khẩu 01 mẫu thì không thực hiện lấy mẫu theo cơ chế này.

Một điểm doanh nghiệp đặc biệt cần chú ý:

Nếu người khai hải quan vắng mặt, cơ quan hải quan vẫn có thể thực hiện lấy mẫu với sự chứng kiến của đại diện ít nhất một trong các bên theo quy định, như doanh nghiệp kinh doanh cảng, kho, bãi; cơ quan nhà nước tại khu vực cửa khẩu hoặc đại diện doanh nghiệp vận tải.

Điều đó có nghĩa doanh nghiệp không nên mặc định: “Không có đại diện doanh nghiệp thì chưa thể lấy mẫu.”

Về quản trị rủi ro, với mặt hàng đang có tranh luận về mã HS, doanh nghiệp vẫn nên bố trí người theo dõi quá trình lấy mẫu, kiểm tra tình trạng hàng và hồ sơ liên quan.

Xem thêm: Khóa học tra cứu mã HS Code chuyên sâu

2.4. Quy định rõ hơn thời hạn trả kết quả phân tích, phân loại

Các mốc trên phải được đọc theo đúng trường hợp và thời điểm bắt đầu tính thời hạn quy định tại Thông tư, không nên hiểu rằng mọi lô hàng đưa đi phân tích đều mặc nhiên mất 20 ngày.

2.5. Mẫu hàng hóa được lưu 120 ngày

Thông tư quy định thời hạn lưu mẫu thông thường là 120 ngày kể từ ngày ban hành Thông báo kết quả phân tích, phân loại hoặc thông báo tương ứng, trừ những loại hàng đặc biệt như hàng dễ gây nguy hiểm, bị biến chất hoặc không thể lưu giữ trong khoảng thời gian này.

Nếu trong thời hạn lưu mẫu, người khai không đồng ý với kết quả và đề nghị giám định tại tổ chức có chức năng hoặc phát sinh khiếu nại, mẫu được tiếp tục lưu đến khi có quyết định giải quyết.

Một chi tiết rất quan trọng nằm ngay tại mẫu Biên bản trả lại mẫu: khi nhận lại mẫu, chủ hàng có nội dung cam đoan không khiếu nại về kết quả phân tích đối với mẫu hàng sau khi đã nhận lại mẫu.

Vì vậy, nếu doanh nghiệp đang cân nhắc phản biện kết quả, cần kiểm tra kỹ hồ sơ và phương án xử lý trước khi đề nghị nhận lại mẫu.

2.6. Đơn giản hóa thủ tục đối với một số máy liên hợp, tổ hợp máy

Đây là nội dung đáng chú ý với doanh nghiệp nhập khẩu:

• dây chuyền sản xuất;
• máy liên hợp;
• tổ hợp thiết bị;
• hệ thống máy thuộc Chương 84, 85, 90.

Thông tư mới có điều chỉnh về cơ chế đăng ký Danh mục đối với máy liên hợp, tổ hợp máy, trong đó trường hợp thuộc phạm vi quy định và nhập khẩu cùng một chuyến hàng được đơn giản hóa thủ tục so với cơ chế trước; trường hợp nhập nhiều chuyến tiếp tục có quy trình đăng ký và theo dõi tương ứng.

Doanh nghiệp nhập dây chuyền nên kiểm tra nội dung này trước khi đăng ký tờ khai lô đầu tiên, thay vì xử lý từng máy độc lập sau khi hàng đã về.

2.7. Cơ sở dữ liệu phân loại ngày càng quan trọng

Thông tư quy định Cục Hải quan công khai các thông tin thuộc cơ sở dữ liệu Danh mục hàng hóa XNK Việt Nam trên trang thông tin điện tử để người khai, cơ quan quản lý và cơ quan hải quan sử dụng.

Đây là nguồn doanh nghiệp nên bổ sung vào quy trình nghiên cứu HS Code, bên cạnh:

Danh mục hàng hóa → 6 Quy tắc tổng quát → Chú giải HS → AHTN → thông tin phân loại đã được công khai → tài liệu kỹ thuật thực tế của sản phẩm.

Xem thêm: 6 Quy Tắc Tra Mã HS CODE Chính Xác Nhất Và Các Áp Dụng

3. Quy Trình Phân Tích, Phân Loại Hàng Hóa Diễn Ra Như Thế Nào?

Có thể hình dung quy trình cơ bản:

Kiểm tra mã HS khai báo → Chưa đủ cơ sở xác định → Lấy mẫu → Niêm phong → Gửi cơ quan kiểm định → Phân tích → Xác định kết quả phân loại → Ban hành thông báo → Sử dụng kết quả/Thực hiện quyền xử lý tiếp theo nếu không đồng ý

• Bước 1: Phát sinh yêu cầu phân tích

Khi cơ quan hải quan chưa đủ cơ sở xác định tính chính xác của việc phân loại do người khai thực hiện trong trường hợp pháp luật quy định, hàng hóa có thể được lấy mẫu để phân tích.

• Bước 2: Lấy mẫu

Người khai có trách nhiệm xuất trình hàng hóa. Mẫu phải được lấy từ chính lô hàng và mang tính đại diện.

Thông thường lấy 02 mẫu và niêm phong riêng.

• Bước 3: Lập hồ sơ yêu cầu phân tích

Hồ sơ có thể liên quan đến:

Phiếu yêu cầu phân tích kiêm Biên bản lấy mẫu + mẫu hàng hóa + tài liệu kỹ thuật/bản phân tích thành phần trong trường hợp tương ứng + các tài liệu thuộc hồ sơ theo quy định.

Thông tư 85 ban hành 05 biểu mẫu phục vụ quy trình này, từ Phiếu yêu cầu phân tích đến Thông báo kết quả.

• Bước 4: Phân tích mẫu

Cơ quan kiểm định tiến hành phân tích các đặc tính cần thiết của hàng hóa để phục vụ phân loại. Trường hợp cần thiết theo quy định có thể phát sinh hoạt động giám định, thử nghiệm.

• Bước 5: Ban hành thông báo kết quả

Kết quả được ban hành theo biểu mẫu và thẩm quyền quy định tại Thông tư 85.

• Bước 6: Xử lý kết quả

Kết quả phân loại là căn cứ quan trọng để xác định mã số và thực hiện các chính sách liên quan.

Nếu không đồng ý, người khai có thể thực hiện quyền khiếu nại hoặc sử dụng cơ chế giám định theo quy định tương ứng.

Xem thêm: Khóa học xuất nhập khẩu online thực tế cho người mới bắt đầu

TẢI VỀ Thông Tư 85/2026/TT-BTC : TẠI ĐÂY

4. Doanh Nghiệp Cần Làm Gì Để Hạn Chế Rủi Ro Sai Mã HS?

Từ ngày 15/9/2026, doanh nghiệp nên kiểm soát HS Code trước khi mở tờ khai, đặc biệt với hàng mới, máy móc, hóa chất hoặc mặt hàng có nhiều mã gần nhau.

Rà soát mã HS đang sử dụng, ưu tiên mặt hàng có chênh lệch thuế suất hoặc từng phát sinh tranh luận về mã.

Không tra mã chỉ dựa vào tên thương mại trên Invoice; cần xác định vật liệu, thành phần, cấu tạo, công dụng, chức năng và đặc tính kỹ thuật của hàng hóa.

• Chuẩn bị hồ sơ kỹ thuật sớm: Catalogue, Datasheet, Specification, Composition, Model, hình ảnh và tài liệu của nhà sản xuất.
• Lưu căn cứ phân loại cho từng mặt hàng: mô tả, đặc tính kỹ thuật, quy tắc phân loại, Chú giải liên quan, mã HS và lịch sử khai báo.
• Với hàng mới hoặc phức tạp, nên nghiên cứu HS Code, thuế và chính sách mặt hàng trước khi đặt shipment.
• Khi hàng bị lấy mẫu phân tích, nên bố trí đại diện theo dõi mẫu, niêm phong và biên bản.

Nếu không đồng ý với kết quả, cần xem xét giám định hoặc khiếu nại theo quy định, đồng thời lưu ý thời hạn lưu mẫu trước khi nhận lại mẫu.

Thông tư 85/2026/TT-BTC không làm thay đổi bản chất cốt lõi của nghiệp vụ phân loại hàng hóa: doanh nghiệp vẫn phải xác định mã HS dựa trên đặc điểm thực tế của hàng hóa và các căn cứ phân loại, thay vì lựa chọn mã theo tên thương mại hoặc thuế suất mong muốn.

Điểm doanh nghiệp cần cập nhật từ ngày 15/9/2026 là quy trình mới về phân tích, lấy mẫu, thời hạn trả kết quả, lưu mẫu, cơ sở dữ liệu phân loại và cách xử lý đối với một số nhóm hàng đặc thù.

Đối với nhân viên xuất nhập khẩu, kỹ năng quan trọng nhất vẫn là đọc đúng tài liệu kỹ thuật – hiểu 6 Quy tắc tổng quát – sử dụng Chú giải HS/AHTN – lập luận mã HS – kiểm tra thuế và chính sách mặt hàng trước khi khai báo.

Nếu bạn thường xuyên gặp các mặt hàng khó tra mã, nhiều mã HS gần nhau, máy móc có cấu tạo phức tạp hoặc chưa biết cách xây dựng căn cứ phân loại, có thể tham khảo Khóa học Tra cứu mã HS và Tính thuế Xuất Nhập Khẩu chuyên sâu tại Xuất Nhập Khẩu Lê Ánh.

Chương trình tập trung vào thực hành tra cứu – phân tích – lập luận HS Code – tính thuế – xử lý các tình huống thực tế, phù hợp với nhân viên xuất nhập khẩu, logistics, khai báo hải quan và doanh nghiệp muốn nâng cao năng lực kiểm soát mã HS.

Xuất nhập khẩu Lê Ánh không chỉ là đơn vị đào tạo khóa học xuất nhập khẩu ở Hà Nội và Khóa học xuất nhập khẩu tại TPHCM, Khóa học xuất nhập khẩu online, khóa học logistics thực tế cho người mới bắt đầu, trung tâm tập trung đào tạo chuyên sâu giúp học viên nâng cao chuyên môn ở từng vị trí công việc cụ thể thông qua các khóa học XNK chuyên sâu như: 

• Khóa học Khai báo Hải quan
• Khóa Học Báo cáo Quyết toán Hải quan
• Khóa học Chứng nhận Xuất xứ Hàng hóa (Khóa học C/O)
• Khóa học Thanh toán Quốc tế
• Khóa học Mua hàng Thực chiến
• Khóa Học Sale Xuất khẩu- Nghệ thuật Bán hàng Quốc tế
• Khóa học Chứng từ Xuất nhập khẩu & Logistics
• Khóa học Khởi nghiệp Kinh doanh Xuất nhập khẩu
• Khóa học Tra mã HS
• Khóa học Sale Logistics
• Khóa Học Ôn thi Chứng chỉ CDCS
• Khóa học Xuất nhập khẩu Thực tế dành cho Doanh nghiệp (Inhouse)

Hotline: 0904.84.8855

Ngoài các khóa học xnk - logistics chất lượng thì trung tâm Lê Ánh còn cung cấp các khóa học kế toán online - offline, khóa học hành chính nhân sự tại Hà Nội, TPHCM và học online chuyên nghiệp chất lượng tốt nhất hiện nay.

Thực hiện bởi: XUẤT NHẬP KHẨU LÊ ÁNH - TRUNG TÂM ĐÀO TẠO XUẤT NHẬP KHẨU THỰC TẾ HÀNG ĐẦU VIỆT NAM