Giấy Kiểm Dịch Thực Vật (Phytosanitary Certificate): Những Điều Cần Biết

Giấy kiểm dịch thực vật (Phytosanitary Certificate) là một chứng từ trong bộ chứng từ xuất nhập khẩu hàng hóa giúp cho việc lây lan dịch bệnh giữa các quốc gia. Giấy kiểm dịch thực vật gồm những nội dung gì, có ý nghĩa như thế nào, quy trình xin cấp Phytosanitary Certificate bao gồm mấy bước… Tất cả sẽ được Xuất nhập khẩu Lê Ánh giải đáp thông tin chi tiết qua bài viết sau.

>>>> Xem thêm: Giấy Chứng Nhận Hun Trùng (Fumigation Certificate) Là Gì?

1. Giấy kiểm dịch thực vật (Phytosanitary Certificate) là gì?

Giấy kiểm dịch thực vật (Phytosanitary Certificate) hay chứng thư kiểm dịch được viết tắt là P/C là chứng từ do cơ quan kiểm dịch (có thể là động vật hay thực vật) cấp nhằm xác nhận lô hàng nông sản, thực vật đã đủ điều kiện nhập khẩu/ xuất khẩu chưa.

Mục đích chính của giấy kiểm dịch thực vật là để giúp cho việc ngăn chặn sự lây lan không kiểm soát của những loài sâu, bệnh, cỏ dại nguy hiểm lây lan giữa các vùng trong nước hoặc giữa các quốc gia và các vùng lãnh thổ trên thế giới.

Văn bản pháp quy về chứng thư kiểm dịch thực vật (Phytosanitary Certificate).

• Luật Bảo vệ và Kiểm dịch thực vật số 41/2013/QH13: quy định về bảo vệ và kiểm dịch thực vật tại Việt Nam, bao gồm nguyên tắc, điều kiện, và trách nhiệm cấp chứng nhận kiểm dịch cho sản phẩm xuất khẩu, nhập khẩu, và quá cảnh.
• Thông tư 33/2014/TT-BNNPTNT (Ban hành ngày 30/10/2014)
• Nghị định 116/2021/NĐ-CP: 
• Thông tư 11/2021/TT – BNNPTNT
• Thông tư 15/2021/TT – BNNPTNT

Hiện tại có 2 quy trình kiểm dịch thực vật như sau:

• Kiểm dịch thực vật dành cho hàng xuất khẩu và tái xuất
• Kiểm dịch thực vật dành cho hàng nhập khẩu và quá cảnh

>> Xem thêm: Kiểm Dịch Động Vật Là Gì? Thủ Tục Kiểm Dịch Động Vật

2. Tại Sao Phytosanitary Certificate Quan Trọng Trong Xuất Nhập Khẩu?

Sinh vật gây hại có thể đi theo trái cây, rau củ, hạt giống, cây, gỗ và nhiều sản phẩm thực vật khác từ quốc gia này sang quốc gia khác.

Nếu một sinh vật ngoại lai xâm nhập vào môi trường mới, hậu quả có thể ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp, hệ sinh thái và đa dạng sinh học.

Đây là lý do các quốc gia xây dựng hệ thống kiểm dịch thực vật để kiểm soát hàng hóa có nguy cơ mang sinh vật gây hại.

Trong hoạt động thương mại, Phytosanitary Certificate còn ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thông quan và chấp nhận lô hàng tại nước nhập khẩu.

Ví dụ, doanh nghiệp Việt Nam xuất một lô nông sản sang thị trường có yêu cầu Phytosanitary Certificate. Nếu chứng thư thiếu Additional Declaration mà nước nhập khẩu yêu cầu, vấn đề không còn đơn thuần là “thiếu một dòng trên giấy”.

Lô hàng có thể phải bổ sung hồ sơ, xác minh hoặc xử lý theo yêu cầu của cơ quan kiểm dịch nước nhập khẩu, kéo theo nguy cơ chậm giao hàng và phát sinh chi phí.

Vì vậy, với hàng thuộc nhóm có rủi ro kiểm dịch, câu hỏi “thị trường nhập khẩu yêu cầu gì?” nên được đặt ra ngay khi chuẩn bị giao dịch.

3. Nội dung của giấy kiểm dịch thực vật (Phytosanitary Certificate)

Những nội dung quan trọng có trong giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật bao gồm:

- Tiêu đề của giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật
- Tên và địa chỉ của người xuất khẩu;
- Tên và địa chỉ người nhận;
- Số lượng và loại bao bì;
- Ký, mã hiệu;
- Nơi sản xuất;
- Phương tiện vận chuyển;
- Cửa nhập khẩu;
- Tên và khối lượng sản phẩm;
- Tên khoa học của thực vật,…
- Kết quả kiểm tra:

Xác nhận rằng các cây trồng hoặc sản phẩm thực vật không bị nhiễm sâu bệnh.

Liệt kê cụ thể những loại sâu bệnh hoặc dịch bệnh được chứng nhận không có.

- Con dấu và chữ ký: của cơ quan cấp giấy.
- Ngày cấp: Ngày phát hành giấy chứng nhận.
- Mã số giấy chứng nhận: Số hiệu duy nhất của giấy chứng nhận để theo dõi.

Nội dung của một Phytosanitary Certificate cần đầy đủ các nội dung trên.

4. Những loại hàng hóa nào cần làm giấy kiểm dịch thực vật (Phytosanitary Certificate)

Trong bộ chứng từ xuất nhập khẩu, các loại hàng hóa sau cần phải thực hiện kiểm dịch (được cấp P/C), thường đây là các nhóm hàng hóa có nguồn gốc từ thực vật hoặc có nguy cơ lây lan sâu bệnh và dịch hại

- Các loại hàng hóa có nguồn gốc từ thực vật: Cụ thể như gỗ, nông sản, thức ăn cho chăn nuôi, cây giống, cây trồng trong chậu, cây non dùng để gieo trồng.

- Sản phẩm khô từ thực vật:

Các loại hạt (đậu phộng, hạt điều, hạt hướng dương...).

Thảo mộc khô (lá trà, cây thuốc).

Hoa khô hoặc các sản phẩm làm từ thực vật.

- Các loại hàng có nguồn gốc động vật: Bao gồm các loại động vật tươi sống hay hàng đông lạnh (như gia súc, gia cầm, thủy hải sản,...).

- Các loại hàng chế phẩm công nghệ: Huyết thanh, Vacxin,...

- Các loại hàng thực phẩm: Thực phẩm chế biến, nguyên liệu,...

Các mặt hàng trên cần làm chứng thư kiểm dịch thực vật để

• Đáp ứng yêu cầu kiểm dịch thực vật của quốc gia nhập khẩu.
• Ngăn chặn việc lây lan sâu bệnh, côn trùng hoặc dịch hại qua biên giới.
• Đảm bảo an toàn và chất lượng của sản phẩm xuất khẩu.

Quy định về loại hàng hóa cần giấy kiểm dịch thực vật có thể thay đổi tùy thuộc vào luật pháp của từng quốc gia. Nên bạn cần xác nhận, hãy kiểm tra với cơ quan kiểm dịch thực vật tại nơi xuất khẩu hoặc nhập khẩu để xem chi tiết lô hàng, sản phẩm của mình có nằm trong danh mục cần thực hiện xin cấp giấy kiểm dịch thực vật (Phytosanitary Certificate) hay không.

>> Xem thêm: Khóa học xuất nhập khẩu online cho người mới bắt đầu

5. Hồ Sơ Kiểm Dịch Thực Vật Xuất Khẩu Cần Chuẩn Bị Gì?

Hồ sơ cụ thể cần bám quy định và yêu cầu của từng lô hàng. Về góc độ chuẩn bị nghiệp vụ xuất khẩu, doanh nghiệp nên gom sẵn các thông tin/chứng từ dùng để khai báo và đối chiếu như thông tin exporter/importer, mô tả hàng hóa, số lượng/khối lượng, nguồn gốc, phương tiện vận chuyển, điểm đến và yêu cầu kiểm dịch của nước nhập khẩu.

Nếu lô hàng có Additional Declaration hoặc yêu cầu xử lý riêng, cần chuẩn bị căn cứ liên quan ngay từ đầu.

Một bộ chứng từ nội bộ nên được kiểm tra chéo:

Contract → Commercial Invoice → Packing List → Booking/Bill of Lading → Phytosanitary Certificate.

Không phải mọi trường trên các chứng từ đều phải giống nhau từng chữ, nhưng các dữ liệu cốt lõi về lô hàng phải logic và không tạo ra mâu thuẫn.

6. Quy trình thực hiện xin cấp giấy kiểm dịch thực vật (Phytosanitary Certificate)

6.1 Kiểm dịch thực vật dành cho hàng xuất khẩu và tái xuất

Bước 1: Doanh nghiệp tạo tài khoản khai báo trên phần mềm khai báo kiểm dịch thực vật PQS (Plant Quarantine Services) tại Chi Cục kiểm dịch thực vật vùng.

Bước 2: Doanh nghiệp khai và đăng ký kiểm dịch thực vật hàng xuất trên PQS.

Bước 3: Doanh nghiệp in đơn đăng ký, mang kèm bộ chứng từ (invoice, Packing list) và mẫu đem lên phòng hàng xuất, Chi Cục kiểm dịch thực vật (KDTV) vùng. Chi cục trả lại phiếu tiếp nhận: Về mẫu hàng hóa, tùy loại mặt hàng, Chi Cục kiểm dịch thực vật sẽ quyết định việc tiếp nhận mẫu theo 1 trong 3 hình thức sau:

o DN đem mẫu lên Chi cục
o Cán bộ Chi cục kiểm dịch thực vật sẽ đến lấy mẫu tại nhà máy sản xuất
o Cán bộ Chi cục kiểm dịch thực vật sẽ đến lấy mẫu tại cảng.

Lưu ý: Doanh nghiệp cần phải hỏi cán bộ tại Chi cục KDTV vùng về Phương thức lấy mẫu mặt hàng của mình trước khi khai báo PQS.

Khi hồ sơ đúng, cán bộ dán mã vạch lên đơn đăng ký. Sau đó, Doanh nghiệp (DN) đi nộp lệ phí thực hiện xin cấp chứng thư kiểm dịch thực vật.

Bước 4: DN soạn thảo chứng thư hàng xuất trên hệ thống PQS: Sau khi đã nộp chứng từ lên Chi cục KDTV xong và có Bill tàu, DN tiến hành soạn thảo chứng thư hàng xuất trên hệ thống PQS.

Bước 5: DN nộp lại Chi cục KDTV bản thảo chứng thư và vận đơn.

Bước 6: Chi cục KDTV cấp giấy chứng thư xuất khẩu chính thức trong ngày.

6.2 Kiểm dịch thực vật dành cho hàng hàng nhập khẩu và quá cảnh

Bước 1: Doanh nghiệp tạo tại khoản khai báo PQS tại Chi Cục kiểm dịch thực vật vùng.

Bước 2: DN khai báo trên PQS và website hệ thống 1 cửa.

Bước 3: DN lên tờ khai hàng nhập khẩu: Trong tờ khai hàng nhập, DN nhớ điền Mã hồ sơ .

Bước 4: DN in đơn đăng ký, Phytosanitary Certificate gốc, B/L, giấy phép Nhập khẩu (nếu có) và mẫu đem lên Chi Cục kiểm dịch thực vật vùng. Chi cục sẽ trả lại phiếu tiếp nhận.

Bước 5: Sau khi tiến hành kiểm tra, Chi cục cấp Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật cho doanh nghiệp.

7. Phytosanitary Certificate Và Fumigation Certificate Khác Nhau Thế Nào?

Đây là hai chứng từ người mới làm xuất nhập khẩu rất dễ nhầm.

8. Những Lỗi Thường Gặp Khi Làm Giấy Kiểm Dịch Thực Vật

Xác định quá muộn lô hàng cần kiểm dịch. Đây là lỗi thường gặp nhất ở người mới. Chỉ đến khi booking xong hoặc hàng chuẩn bị đóng mới hỏi buyer về Phyto có thể khiến toàn bộ kế hoạch giao hàng bị động.

Chỉ quan tâm “có Phyto hay không”, câu hỏi đúng phải là: “Cần Phyto với những yêu cầu cụ thể nào?”. Có certificate chưa chắc đã đủ nếu nước nhập khẩu yêu cầu Additional Declaration hoặc Treatment riêng.

Thông tin chứng thư không đồng nhất với bộ chứng từ

Sai tên Consignee, quantity, package, commodity hoặc thông tin lô hàng có thể gây khó khăn khi đối chiếu. Do đó, cần kiểm tra chéo trước khi phát hành/gửi chứng từ.

Nhầm Phytosanitary Certificate với Fumigation Certificate

Đây là hai loại chứng từ khác nhau về mục đích và chủ thể phát hành.

Không nên thấy hàng đã hun trùng rồi kết luận không cần Phytosanitary Certificate, hoặc ngược lại.

Chỉ hỏi forwarder mà không kiểm tra yêu cầu nhập khẩu

Forwarder có thể hỗ trợ rất nhiều về nghiệp vụ, nhưng exporter/importer vẫn cần hiểu và kiểm soát yêu cầu của lô hàng. Đặc biệt với thị trường hoặc mặt hàng mới, cần xác minh từ nguồn có thẩm quyền thay vì chỉ dựa vào kinh nghiệm của một lô hàng trước đó.

Xem thêm: 

• Giấy Chứng Nhận Hun Trùng (Fumigation Certificate) Là Gì?
• CCC Là Gì? Quy Trình Nhận Chứng Nhận Bắt Buộc Trung Quốc CCC
• GIẤY CHỨNG NHẬN XUẤT XỨ HÀNG HÓA - Certificate of Origin(C/O)

Trên đây Xuất nhập khẩu Lê Ánh đã cung cấp thông tin chi tiết về giấy chứng nhận kiểm dịch (Phytosanitary Certificate), những nội dung trong P/C, mặt hàng cần xin giấy chứng nhận kiểm dịch, quy trình xin chứng thư kiểm dịch thực vật chi tiết. Hy vọng những thông tin trên sẽ hữu ích giúp bạn áp dụng vào công việc của mình. Nếu còn bất cứ thắc mắc nào hãy để lại bình luận bên dưới để chúng tôi hỗ trợ nhanh nhất tới bạn.

Xuất nhập khẩu Lê Ánh – Địa chỉ đào tạo xuất nhập khẩu thực tế số 1 Việt Nam. Chúng tôi đã tổ chức thành công các khóa học xuất nhập khẩu tại TPHCM & Hà Nội, khóa học logistics cơ bản - chuyên sâu, khóa học thanh toán quốc tế, khóa học khai báo hải quan điện tử chuyên sâu, Khóa học purchasing, khóa học sales xuất khẩu chuyên sâu hay khóa học báo cáo quyết toán hải quan... và hỗ trợ việc làm cho hàng nghìn học viên, mang đến cơ hội làm việc trong ngành logistics và xuất nhập khẩu đến với đông đảo học viên trên cả nước.

Hãy liên hệ với chúng tôi để được tư vấn chi tiết về các khóa học xuất nhập khẩu online/ offline: 0904.84.8855

Ngoài các khóa học xuất nhập khẩu - logistics chất lượng thì trung tâm Lê Ánh còn cung cấp các khóa học kế toán online - offline, khóa học hành chính nhân sự chuyên nghiệp chất lượng tốt nhất hiện nay.

Thực hiện bởi: XUẤT NHẬP KHẨU LÊ ÁNH - TRUNG TÂM ĐÀO TẠO XUẤT NHẬP KHẨU THỰC TẾ SỐ 1 VIỆT NAM